CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၁

ချင်းလက်နက်ကိုင်များ ထိန်းချုပ်ထားသော ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ ထန်တလန်နှင့် ဟားခါး ဆက်သွယ်ထားသည့် လမ်းကြောင်းကို မြန်မာ့တပ်မတော်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ် ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့သည်ဟု နေပြည်တော်ဘက်မှ သတင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ 

ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါး- ထန်တလန် နီးစပ်ရာ မြို့ရွာများတွင် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၄ ရက်နေ့မှ စတင်ကာ ချင်းအမျိုး သားတပ်ဦး(CNF)နှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်တို့အကြား တိုက်ပွဲများ အပြင်းအထန် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး  ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၉ ရက်တွင် တပ်မတော်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ထန်တလန်-ဟားခါးလမ်းကြောင်းကို ထိန်းချုပ်နိုင်သည်ဆိုသော်လည်း နီးစပ်ရာ မြို့ရွာများတွင် စစ်ရေးလှုပ်ရှား မှုများ ဆက်လက် ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း၊ အိန္ဒိယနယ်စပ်တွင် မြန်မာ-အိန္ဒိယ နှစ်နိုင်ငံ အပြန်အလှန် စစ်ရေးလှုပ်ရှား မှုများကို စောင့်ကြည့်ထိန်းချုပ် လုပ်ဆောင်သွားမည်ဟု ကြားသိရကြောင်း ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီ(NCC) ဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုးထက်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။  

ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးနဲ့ထန်တလန်ကို စစ်တပ်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ်လိုက်စဉ်

၎င်းက “အခုကတော့ မြောက်ပိုင်း ငါးမြို့နယ်ပေါ့။ ဒါကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ သတင်းမှာတော့ ဖတ်ရပါတယ်။ အိန္ဒိယနဲ့ နယ်စပ်မှာ နှစ်နိုင်ငံ အပြန်အလှန် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေကို စောင့်ကြည့် ထိန်းချုပ်လုပ်မယ် အဲဒီလိုမျိုး တွေတော့ သတင်းမှာတေ့ာ ဖတ်နေရတယ်၊ မြေပြင်လက်တွေ့ အနေအထားတော့ မသိနိုင်ဘူး။ ထန်တလန် ကတော့ ကျနော်တို့ လက်ရှိ ချင်လုံမြို့တို့ အဲဒီဘက်ကို ရောက်သွားရင်တော့ အိန္ဒိယဘက်ကို ဆက်သွားလို့ရတာ ပဲပေါ့။ အဓိက,ကတော့ အိန္ဒိယနယ်စပ်မှာပဲ လှုပ်ရှားမှုတွေရှိတာကို။ လူထုတွေကလည်း အားလုံး မြို့ပေါ်မှာ မနေ နိုင်ဘဲနဲ့ နယ်စပ်မှာပဲ နေကြတာလည်း ရှိတယ်။ အဲဒီတော့ ထန်တလန်ကနေ တဆင့်ကတော့ နယ်စပ်သွားတဲ့ လမ်းတွေကတော့ အများကြီးပေါ့။ အိန္ဒိယဘက်ကို ဆက်စပ်ပြီးသွားလာလို့ လွယ်ကူမယ့် လမ်းကြောင်း တစ်ခုပါပဲ။ ထိန်းချုပ်ပေမယ့် ဒီလူငယ် လှုပ်ရှားမှုတွေကတော့ ရှိနေဆဲပါပဲ။ မြို့ပေါ်လောက်တော့ ထိန်းချုပ်နိုင်တယ်ပေါ့နော်။ အခြား ကျေးရွာတွေ၊ နယ်တွေဘက်မှာတော့ လှုပ်ရှားမှုတွေကတော့ ရှိတော့ရှိနေသေးတယ်။ ဒီ မြောက်ပိုင်း ၅ မြို့နယ်အတွင်းမှာတော့ တပ်က အင်နဲ့အားနဲ့ ဝင်လာပြီဆိုတော့ မြို့ပေါ်ကိုတော့ အဓိက ထိန်းချုပ်နိုင်လာပြီဆိုရင် တော့ အခုအခြေအနေထက်တော့ ပိုဆိုးစရာတော့ သိပ်မရှိဘူးထင်တယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေး ခေါ်ထားတာလည်း ရှိ တေ့ာ‌လေ။ NCA လက်မှတ်ထိုးတဲ့ အထဲမှာ CNF တို့၊ CNA တို့လည်း ပါတယ်ဆိုတော့ သူတို့ရဲ့ စဉ်းစားချက် မသိ နိုင်ပေမယ့် ပိုပြီးတော့တော့ ရပ်လာမယ်လို့ ထင်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။ 

ချင်းပြည်နယ်အတွင်းမှာ လက်နက်ကိုင်လှုပ်ရှားနေသော CNF သည် တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ် တိုက်ခတ်မှု ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ် (NCA) လက်မှတ်‌ ရေးထိုးထားသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ဖြစ်ပြီး ထန်တလန်မြို့နယ်တွင် ဌာနချုပ်ထားရှိကာ ဟားခါး၊ တီးတိန်၊ မတူပီတို့တွင် လှုပ်ရှားလျက်ရှိသည်။ 

လက်ရှိ အချိန်တွင် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားနေကြသည့် ဒေသများရှိ ပြည်သူများသည် နေရပ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်ရသကဲ့သို့ နေထိုင် စား‌သောက်နိုင်ရေးအတွက်လည်း စိန်ခေါ်မှုများစွာဖြင့် ရင်ဆိုင်နေကြရသည်ဟု ဒေသခံပြည်သူများထံမှ သိရသည်။ 

ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ ထန်တလန်- ဟားခါးလမ်းကြောင်းသည် ဒေသခံပြည်သူများ၏ နေရပ်ပြန်လည် နေထိုင် နိုင်ရေး၊ ကုန်စည်စီးဆင်းမှု၊ ကုန်သွယ်ရေးအတွက် များစွာ အချက်အချာကျကြောင်း ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီ (NCC)ဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုးထက်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။  

ဟားခါးမြို့အတွင်း ဌာနဆိုင်ရာရုံးများကို တွေ့ရစဉ် 

၎င်းက “ထန်တလန် ပြန်လည်စိုးမိုးဖို့ရယ်၊ ပြည်သူလူ‌ထုတွေအားလုံး အိုးအိမ်ပြန်လည် တည်ဆောက်ဖို့ကိစ္စတွေ အတွက်က ဟားခါး၊ ထန်တလန် လမ်းကြောင်းက အရေးပါတာပေါ့။ အခုပြည်သူတွေက ကလေးဘက်မှာ ရောက် တာရှိတယ်။ ဟားခါးဘက်ကို ရောက်တာရှိတယ်။ အိန္ဒိယဘက်ကို ရောက်တာတွေ ရှိတယ်။ ထန်တလန်မြို့က အိမ်ခြေ တော်တော်များပါတယ်၊ အဲဒီဟာတွေက တော်တော် ပျက်စီးကုန်တဲ့ အခါကျတော့ အခုဘာပဲပြောပြော ဒေသခံ ကိုယ့်မြို့ကိုယ် ပြန်လည် နေထိုင်ချင်ကြတဲ့အတွက် ဒီလမ်းကြောင်းပွင့်လို့ ကောင်းကောင်းသွားလို့၊ လာလို့ ရတယ်ဆိုရင်တော့ ဒီမြို့ရဲ့ တည်ဆောက်ရေးတွေကို ပြည်သူတွေကလည်း ကိုယ့်ဟာကို လုပ်မယ်။ အစိုးရက လည်း ပံ့ပိုးကူညီမှု လုပ်မယ်ဆိုရင်တော့ မြို့ကတော့ ပြန်တည်ဆောက်ဖို့ အဆင်ပြေနိုင်တာပေါ့။ အခုအဲဒီ လမ်း ကြောင်းကို ထိန်းချုပ်နိုင်တယ်ဆိုရင်တော့ ကုန်စည်စီးဆင်းမှုတွေလည်းဖြစ်တယ်။ နောက်ပြီးတော့ တည်ဆောက် မှုတွေလည်းဖြစ်တယ်။ စစ်ရေးအရလည်း ဒီ ထန်တလန်မှာရှိတဲ့ စစ်အခြေစိုက်စခန်းက တော်တော် ကုန်းမြင့်‌ အပေါ်မှာ နေရာ တော်တော် အချက်အချာကျတယ်။ အဲဒီလိုဖြစ်တဲ့အတွက် ဒီလမ်းကြောင်းသာ ထိန်းချုပ်နိုင်တယ် ဆိုရင်တော့ စစ်ရေးအရလည်း အသာစီးယူလို့ရတယ်။ လူထုတွေလည်း ကိုယ့်ဒေသကို ပြန်ချင်တဲ့ မိသားစုတွေ အားလုံးက သွားလို့လာလို့လွယ်မှာပေါ့။ ထိန်းချုပ်မှုရှိမှပဲ ဒီ မြို့ရွာ တည်ဆောက်တာလည်း ပြန်အဆင်ပြေမှာပဲ။ ထန်တလန် အလုံးစုံ ပျက်စီးသွားတာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ဒေသခံတွေ အားလုံးကလည်း ကိုယ့်မြို့ကို ပြန်တည် ဆောက်ချင် ကြတာပေါ့နော်။ အဲဒါကြောင့် ဒီလမ်းကြောင်းက တော်တော်ကို အချက်အချာကျပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

ချင်းပြည်နယ်အတွင်းမှာ CNF၊ ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့(LPDF)များ၊ AA တို့နှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်ကြား တိုက်ပွဲ များ ဖြစ်ပွားနေပြီး ထန်တလန်၊ မတူပီ၊ မင်းတပ်မှ ဒေသခံ လူဦးရေ ၁၀၀၀၀ ကျော်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည် နယ်ဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြရသည်။

၂၀၂၄- ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်းတွင်  ချင်းတော်လှန်ရေး တပ်ဖွဲ့များက ဟားခါးနှင့် ထန်တလန်လမ်းကြားရှိ လမ်းပိုင်း များကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် မြန်မာ့တပ်မတော်က ပြန်လည် တိုက်ခိုက် ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။   

ထို့ကြောင့် ကုန်စည်ပို့ဆောင်သည့် မော်တော်ယာဥ်များနှင့် ခရီးသွားပြည်သူများ အနေဖြင့် ပုံမှန်အတိုင်း ဖြတ်သန်း သွားနိုင်တော့မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ဒေသတွင်း ကုန်စည်ပို့ဆောင်မှုများတွင် အခက်အခဲမရှိ ပြန်လည်အသုံးပြုနိုင်‌တော့ မည်ဟု နေပြည်တော်ဘက်က ထုတ်ပြန်ထားသည်။ 

ထို့အပြင် တိုက်ပွဲရှောင် ဒေသခံပြည်သူများ  ပြန်လည်ဝင်ရောက် နေထိုင်နိုင်ရေး၊ ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး စသည့် လူမှုစီးပွားဘဝများ မြင့်မားစေရေး၊ ဒေသတွင်း ပြန်လည်ထူထောင်ရေး လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိသည်ဟု သိရသည်။ 

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၀

ယခုတတိယအကြိမ် လွှတ်တော်တွင် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသမိုင်း၌ ပထမဆုံး ပုဒ်မများစွာကို ပြင်နိုင် သည့် တစ်ခုတည်းသော လွှတ်တော်ကြီးဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ(AFP)မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာ အေးမောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း(EAO)၊ နိုင်ငံ‌ရေးပါတီနှင့် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်း ရေး ဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်း‌ရေးကော်မတီ(NSPNC)တို့ ဆွေးနွေး၍ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေး အချက် ၄၃ ချက် သဘောတူညီထားသည်။

အဆိုပါ သဘောတူညီချက် ၄၃ ချက်ကို လွှတ်တော်သို့ တင်၍ ဆွေးနွေး ပြင်ဆင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံတော် သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောကြားထားသည်။

ယခုလွှတ်တော်က ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပ‌ဒေ ပြင်ဆင်ရေး သမိုင်းတွင် ပထမဆုံး ပြင်ဆင်နိုင်မည့် လွှတ်တော် ဖြစ်လာနိုင်သည်ဟု ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ(AFP)မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာ အေးမောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အရင်တုန်းက ပထမအကြိမ် လွှတ်တော်သက်တမ်းတုန်းက အခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ဖို့အတွက် လုပ်ခဲ့ကြ တာရှိတယ်။ အဲဒီမှာ ကျနော်တို့ လွှတ်တော်တွင်းမှာ ကော်မတီဖွဲ့တာပေါ့ဗျာ။ ပထမ လေ့လာသုံးသပ်တဲ့ကော်မတီ ထင်တယ်ဗျ၊ နောက် လုပ်ငန်းကော်မတီ၊ ဒါ ၄၅ ဦးလားပါတယ်ဗျ။ အဲဒီမှာ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌတွေက ဦးဆောင်ကြတာ ပေါ့ဗျာ။ အဲဒီတော့ အချင်းချင်း အခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ရေး လုပ်ငန်းကော်မတီ အဖွဲ့အစည်းမှာ ပုဒ်မ တစ်ခုချင်းကို သဘောတူညီခဲ့ကြတာရှိတယ်။ သို့ပေသည့် ပြင်ဆင်ချက်တွေ အများကြီး လွှတ်တော်တင်တဲ့အခါမှာ ထင်သ လောက် ခရီးမပေါက်ခဲ့ကြဘူး။ ပုဒ်မ တော်တော်များများမှာ ဝေါဟာရ ဘယ်လောက်ပဲပြင်ပြင် အတည်ပြုဖို့ ခက်ခဲ ခဲ့ကြတာပေါ့ လွှတ်တော်ထဲမှာလေ။ တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ် လုပ်ပိုင်ခွင့် ပိုရအောင် ဇယား ၂ ကို ဇယား ၁ က ဟာ တော်တော်များများကို ကျနော်တို့ ပြောင်းပြီးတော့ တင်ပြခဲ့ကြတာရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် နောက်ဆုံးပေါ့ဗျာ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူမှပဲ ဇယား ၂ မှာပါတဲ့ ပြည်နယ်/တိုင်းဒေသကြီးဥပဒေ၊ လွှတ်တော်က ပြဋ္ဌာန်းနိုင်တဲ့ ဥပဒေတွေမှာ တစ်ခါ ဘောင်ကပ်လိုက်တာပေါ့။ ကျနော်တို့ ပြည်နယ်/တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော် တွေက ဒီကဏ္ဍ၊ ဒီကဏ္ဍမှာ ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းပိုင်ခွင့် ရှိရင်တောင်မှ အဲဒီဥပဒေတွေကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူမှသာလျှင် ဆိုတာမျိုးပေါ့။ ဒါပြည်ထောင်စုဗဟိုက ပြန်ထိန်းတာပေါ့ဗျာ။ အဲဒီတော့ အခုတတိယ အကြိမ် လွှတ်တော်မှာ ၄၃ ချက်ကတော့ Solid ဖြစ်သွားတာပေါ့။ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသမိုင်းမှာ ပထမ ဆုံး ပုဒ်မများစွာကို ပြင်နိုင်တဲ့ တစ်ခုတည်းသောကာလ မကြာခင် ရောက်လာနိုင်ပါတယ်။ လာမယ့် ကာလလေး မှာ အခြေခံဥပဒေကို ပုဒ်မများစွာကို ပြင်နိုင်တဲ့၊ အတည်ပြုနိုင်တဲ့ လွှတ်တော်ကြီး ဖြစ်သွားနိုင်တယ်၊ ပြည်ထောင်စု တစ်ခုလုံးက အတည်ပြုတဲ့ အခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ရေးအထိ ပေါ်ထွန်းလာနိုင်ပါတယ်”ဟု ပြောသည်။

နိုင်ငံရေးပါတီတွေနဲ့ NSPNC တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးကြစဉ်

လွှတ်တော်တစ်ခုတွင် ဥပဒေ သို့မဟုတ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မများစွာကို ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ပြင် ဆင်ရန် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများသည် သက်ဆိုင်ရာ လွှတ်တော်၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း စည်းမျဉ်းများနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များအပေါ်တွင် အဓိက မူတည်ပါသည်။

၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၆၁ ကို ပြင်ဆင်ရန် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော် ဆော်မှု ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ (NSPNC) နှင့် ပြည်ထောင်စု ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးမှု ပူးတွဲကော်မတီ (UPDJC) နိုင်ငံရေးပါတီများ အစုအဖွဲ့တို့ သဘောတူခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

သို့သော်လည်း လက်တွေ့မှာ ပုဒ်မ ၂၆၁ ပြင်ဆင်ရေးသည် သဘောတူညီချက် ရလာနိုင်ခြေ နည်းကြောင်း ဆွေးနွေးပွဲမှာ ပါဝင်ခဲ့သူ တချို့က ပြောသည်။

လက်ရှိလွှတ်တော်ကမူ အရောင်အသွေး မစုံသည့်အတွက် ကွဲပြားရန် မရှိကြောင်း၊ လွှတ်တော်လည်း ပါတီ၏ မူဝါဒ သဘောတရားများ လွှမ်းမိုးပြီး၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရန် တကယ့်တကယ် နက်နက်နဲနဲ ပြင်ဆင် ရန် ခက်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာအောင်မျိုးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကျင်းပနေစဉ်

၎င်းက “ဒီလူတွေကို လက်ရှိ လွှတ်တော်ကတော့ ကျနော်တို့က အရောင်အသွေးမစုံဘူး။ ကွဲပြားဖို့ မရှိဘူးပေါ့နော်။ တညီတညွတ်ထဲ ဒုတိယအကြိမ် NLD ခေတ်က အများစုလွှတ်တော်လိုပဲ အခုကျတော့လည်း ကြံ့ခိုင်‌ရေးအများစု လွှတ် တော် ဖြစ်နေတယ်။ အဲဒီအခါကြတော့ မျှမသွားတဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့လို့ သူ့ပါတီတွေရဲ့ Control ပေါ့နော်။ ပါတီရဲ Control က လွှတ်တော်ပေါ်မှာ သက်ရောက်နေတယ်။ သက်ရောက်တဲ့ အခါကြတော့ ပါတီမူဝါဒကပါလာမှာ။ အဲဒီအခါကြတော့ ပါတီက လုပ်ဆိုမှ လုပ်ရမှာပေါ့နော်။ ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီကြီးက အင်အားအများစုနဲ့နေတယ် ပြီး တော့ လွှတ်တော်လည်း ပါတီရဲ့ မူဝါဒ သဘောတရားတွေ လွှမ်းမိုးမယ်။ အဲဒီတော့ နည်းနည်းတော့ စောင့်ကြည့် ပေးရ အုံးမှာပေါ့နော်။ ဒေသပြည်သူတွေရဲ့ ဖိအားက ဘယ်လောက် ဖြစ်လာမလဲဆိုတာ ကြည့်ရမှာပေါ့နော်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်မယ်ဆိုတာက သူက ဘယ်လောက် အတိုင်းအတာထိ ပြင်မလဲဆိုတာက ကျနော်တို့က ကြည့်ရမှာလေ။ ၂၆၁ လိုဟာမျိုးပေါ့နော်။ မပြင်ရင်ရော မရဘူးလားသူက၊ မပြင်လည်း ရတာဘဲလေ။ မပြင်ဘဲနဲ့ နိုင်ငံတော်သမ္မတကနေပြီးတော့ သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ် လွှတ်တော်ကို ခင်ဗျားတို့ ဘယ်သူ တင် ပေးချင်သလဲ အဲဒီနာမည်စာရင်း ကျနော်ပေးပါဆိုရင် မပြီးဘူးလား။ အဲဒီတော့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ဖို့ ဆိုတာက ကျနော်အထင်တော့ တကယ့်တကယ် နက်နက်နဲနဲ ပြင်ဆင်ဖို့ ခက်ပါတယ်။ ဒီဆန့်ကျင်ဘက် ဥပဒေ မရှိရင် လုပ်လို့ရတယ်ဆိုတဲ့ အနေအထားမျိုးလေးတွေရှိတာကို အဲဒီတော့ စောင့်ကြည့်ရမှာပေါ့နော်”ဟု ပြော သည်။

ထို့နောက် ပုဒ်မ ၂၆၁ ကို ယခင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) အစိုးရလက်ထက် ဒုတိယအကြိမ် လွှတ် တော်မှာ ပြင်ဆင်ရန် တပ်မတော်သားများ အဆိုတင်သွင်းခဲ့ကြောင်း၊ NLD က ကန့်ကွက်၍ ပျက်သွားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

အလားတူ ဦးသိန်းစိန် ဦးဆောင်သော ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ(USDP) အစိုးရ လက်ထက် တုန်းကလည်း ပုဒ်မ ၂၆၁ ကို ပြင်ဆင်ရန် တပ်မတော်နှင့် USDP က ကန့်ကွက်ခဲ့ကြသည်။

၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၆၁ အရ နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် ဒေသဆိုင်ရာ လွှတ်တော်အမတ်များထဲမှ ၎င်းလိုလား သူကို ရွေးချယ်ပြီး တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၀

မြန်မာနိုင်ငံ၏ တပ်မတော်ကို တိုင်းရင်းသားများအမြင်တွင် ပြည်ထောင်စုတပ်မတော်အစား ဗမာ့တပ်မတော် ဟုသာ မြင်ကြသဖြင့် ပြည်ထောင်စုတပ်မတော်အဖြစ် အမြင်ပြောင်းလဲသွားစေရန် ဘာတွေ ပြောင်းလဲသင့် သလဲဆိုသည့်အပေါ် စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များကြား သုံးသပ်မှုများ ရှိနေကြသည်။

ပြည်ထောင်စုတပ်မတော်အဖြစ် အမြင်ပြောင်းလဲလိုပါက တိုင်းရင်းသားများအပေါ် ပို၍ အရေးပေးသင့်ကာ တပ်မတော်ထဲတွင် သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းရင်းသားများအလိုက် မည်မျှပါဝင်သင့်သည်ဆိုသော စနစ်မျိုး လုပ်ရန် လိုကြောင်း ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွင် ပါဝင်လုပ်ဆောင်နေသူ ဦးခွန်းဆိုင်က CNI သတင်းဌာန သို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ကျနော်တို့လုပ်ဖို့က ၂ ဆင့် လုပ်ရမှာပေါ့။ တစ်ဆင့်ကတော့ လူမျိုးမခွဲခြားဘဲနဲ့ အရည်အချင်း အလိုက် အရည်အသွေးအလိုက် တာဝန်ပေးတာပေါ့။ နိုင်ငံတော်အပေါ် သစ္စာရှိမှုအပေါ် မူတည်ပြီးတော့မှ တာဝန်ပေးတာ ဖြစ်ဖို့ လိုပါတယ်။ ဖြစ်နိုင်ရင် တိုင်းရင်းသားတွေကို ပိုပြီးတော့မှ ဇောင်းပေးဖို့ လိုပါတယ်။ ဥပမာဆိုရင် ဗမာဖြစ်ရင် တက္ကသိုလ်အောင်ရမယ်ဆိုတာမျိုးပေါ့။ တိုင်းရင်းသားဖြစ်ရင် ဗမာမဟုတ်တဲ့ တိုင်းရင်းသားဆိုရင် ၁၀ တန်းအောင် လည်း ရတယ်ဆိုတာမျိုး။ ဒီလိုမျိုး စနစ်မျိုးလည်း ရှိဖို့လိုပါတယ်။ နံပါတ်နှစ်က ကျနော်က တပ်မတော်ဟာ ပြည်ထောင်စုတပ်မတော် ဖြစ်တယ်လို့ ပြောနေကြတယ်။ ပြည်ထောင်စုတပ်မတော်ဆိုတာ ပြည်ထောင်တွေ စု ထားတဲ့ တပ်မတော်ဖြစ်တယ်။ ပြည်ထောင်တွေ ဆိုတာတွေက ဒီထဲမှာ ကချင်ပြည်ထောင်က ဘယ်လောက် ပါရမလဲ၊ ရှမ်းပြည်ထောင်က ဘယ်လောက် ပါရမလဲ၊ ကရင်နီပြည်နယ်က ဘယ်လောက်ပါရမလဲ အဲဒီလိုစနစ်မျိုး သေသေချာချာ လုပ်ထားဖို့လိုတယ်။ ဒါတွေလုပ်နိုင်ဖို့ ကျနော်တို့ တွေ့ဆုံပြီးတော့မှ ညှိနှိုင်းပြီး သဘောတူညီမှုရဖို့ လိုတယ်။ ဒါတွေ လုပ်နိုင်တယ်ဆိုရင် ကျနော်တို့ရဲ့ တပ်မတော်ဟာ ဗမာ့တပ်မ‌တော် မဟုတ်ဘဲ တကယ့် ပြည်ထောင်စု တပ်မတော်ကြီး ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

မြန်မာ့တပ်မတော်ကို တွေ့ရစဉ်

လက်ရှိ မြန်မာ့တပ်မတော်သည် လူမျိုးစု တစ်စုတည်းမှ လွှမ်းမိုးထားသည့် ပုံစံမျိုးဟု တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များနှင့် စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များအကြား ယူဆထားကြခြင်းဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ပြည်ထောင်စုတပ်မတော်အမြင် ဖြစ်လာရန် ပြောင်းလဲရေးသည် မြန်မာ့နိုင်ငံရေး ရေရှည် တည်ငြိမ်မှုအတွက် အခြေခံအကျဆုံးနှင့် အခက်အခဲဆုံး စိန်ခေါ်မှုကြီး ဖြစ်ကြောင်းလည်း ၎င်းတို့က ထောက်ပြကြသည်။

တပ်မတော်သည် နိုင်ငံတော်ကို ဦးဆောင်ရမည့်အဖွဲ့ မဟုတ်ဘဲ ပြည်သူက ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက် တင်မြှောက်ထားသော အရပ်သားအစိုးရ၏ အမိန့်အောက်၌သာ ရှိရမည်ဆိုသည့် အချက်ကို ဦးစွာ လုပ်ဆောင် သင့်ကြောင်းလည်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက သုံးသပ်ကြသည်။

ထို့ပြင် တပ်မတော်၏ တာဝန်သည် ပြည်တွင်းက တိုင်းရင်းသားများအပေါ် ရန်သူကဲ့သို့သဘောထား တိုက်ခိုက်ရန် မဟုတ်ဘဲ ပြည်ပရန်မှ နိုင်ငံတော်၏ နယ်နိမိတ်နှင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ကာကွယ် ရန် ဖြစ်သည်ဆိုသည့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုလည်း လုပ်ရန်လိုကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံး သပ်သူတစ်ဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် ခေါင်းဆောင်များကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “တပ်မတော်ကကြတော့ နိုင်ငံကို ကာကွယ်တဲ့ တပ်မတော်ကကြတော့ ပြည်ထောင်စု တပ်မတော် ဖြစ်ရမှာ။ အခုဖြစ်နေတာက ဗမာ့တပ်မတော် ဖြစ်နေတာ။ တပ်ထဲမှာ တိုင်းရင်းသားဆိုရင် ရာထူးက သိပ်မတက် တော့ဘူး။ မိန်းမက ခရစ်ယာန် ဖြစ်နေလို့ရှိရင်၊ မွတ်ဆလင် ဖြစ်နေလို့ရှိရင် အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်က ရာထူးက မတက်တော့ ဘူး။ ဆိုလိုချင်တာက ဒီတပ်မတော်က တိုင်းရင်းသားပေါင်းစုံ ပါဝင်တဲ့ နိုင်ငံကို ကာကွယ်တဲ့ တပ်မတော်ဖြစ်ရမှာ။ ဘုရင်ခေတ်ကလိုဆိုတာက ဟိုတုန်းက မြန်မာဘုရင်က ကျင့်သုံးခဲ့တဲ့ အချိန်တုန်းက ရှမ်းစော်ဘွားတွေကို သူက နှစ်စဉ် နှစ်စဉ် အခွန်ဘဏ္ဍာ ဆက်သဖို့ပဲ တောင်းဆိုတယ်၊ သူ့အပေါ် သစ္စာရှိဖို့ပဲ တောင်းဆိုတယ်။ နယ်စပ်ကနေ ပြီးတော့ နိုင်ငံခြား ကျူးကျော်မှုတွေ လာလို့ရှိရင် သူက သွားပြီးတော့ တပ်မတော်လွှတ်ပြီးတော့ သွားတိုက်တာ တာဝန်ပေးတာပေါ့။ ဆိုလိုတာက တပ်မတော်ရဲ့ တာဝန်က ပြည်ပကျူးကျော်မှုရန်ကို ကာကွယ်ဖို့ပဲ” ဟု ပြော သည်။

နှစ်ပေါင်း ၈၀ နီးပါးကြာ တိုင်းရင်းသားများ၏ အမြင်တွင် တပ်မတော်သည် ၎င်းတို့ကို ကာကွယ်သည့်အစား ဗမာလူမျိုးကြီးဝါဒဖြင့် ဖိနှိပ်ကျူးကျော်သည့် တပ်မတော်အဖြစ် ရှုမြင်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။

တပ်မတော်သည် ဗမာ့တပ်မတော်အဖြစ် ဆက်ရှိနေမည်ဆိုပါက တိုင်းရင်းသားများဘက်မှလည်း မိမိကိုယ်မိမိ ခုခံကာကွယ်ရန်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း(EAOs) များသည် မည်သည့်အခါမှ လက်နက်ဖြုတ်မည် မဟုတ်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များ ထောက်ပြကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၀

မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် အိမ်နီးချင်း အင်အားကြီးနိုင်ငံများဖြစ်ကြသည့် တရုတ်နှင့် အိန္ဒိယ နှစ်နိုင်ငံကြားတွင် မည်ကဲ့သို့ ပါးနပ်စွာ ‌လျှောက်လှမ်းမလဲ ဆိုသည့်အပေါ် နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် နိုင်ငံရေးလေ့လာ သုံးသပ်သူများက ထောက်ပြကြသည်။

တရုတ်- အိန္ဒိယတို့၏ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ထားရှိသည့် သဘောထားသည် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်အမျိုးသား အကျိုး စီးပွား၊ ပထဝီဝင်နိုင်ငံရေး ယှဥ်ပြိုင်မှုနှင့် နယ်စပ်တည်ငြိမ်ရေးတို့အပေါ်တွင် အခြေခံထားကြောင်း စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက သုံးသပ်ကြသည်။

တရုတ်- အိန္ဒိယ နှစ်နိုင်ငံ‌၏ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသည့် စီမံကိန်းများ ကြားထဲတွင် အစိုးရအနေဖြင့် ပါးနပ်စွာ လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက်ရန် အင်မတန်လိုအပ်ကြောင်း၊ ထိုသို့ မဟုတ်ပါက မြန်မာနိုင်ငံအ‌နေဖြင့် တရုတ် အပေါ် အကြွေးနွံ့နစ်မှု အခြေအနေများ ရှိလာနိုင်သည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူတစ်ဦးက CNI သတင်း ဌာနသို့ ပြောသည်။

မြန်မာ-အိန္ဒိယ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲကို သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်စဉ်

၎င်းက “ဒီဟာက ကျနော်တို့နိုင်ငံက အခု ပထဝီ အနေအထားအရ တကယ့်ကို ကောင်းတဲ့ ကျနော်တို့အပြင် အိမ်နီးချင်းအင်အားကြီး နိုင်ငံကြီးတွေအတွက် အလွန်ကောင်းတဲ့ အချက်အချာကျတဲ့ နေရာဖြစ်နေတော့ ကျနော်တို့က အဲဒီအပေါ်မှာ အသုံးချနိုင်ရင် ကျနော်တို့အတွက် အများကြီး အကျိုးရှိတာပေါ့၊ အသုံးချ နိုင်ရမယ်။ ကျနော်တို့ တွေက ကောင်းကောင်း အသုံးမချနိုင်ရင်တော့ ကျနော်တို့က "မြေ"ပဲ စိုက်ပြီးတော့ သွေးစုပ်ခံရပြီးတော့ ဘာမှ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု မရှိဘူး။ ဆင်းရဲမြဲ ဆင်းရဲ၊ မွဲတေမြဲ မွဲတေ အခြေအနေတွေ ဖြစ်သွားနိုင်တာပေါ့။ ကျနော်တို့ ဘယ်လို ဟိုဟာဖြစ်မလဲဆိုတော့ ဆိုကြပါစို့ တရုတ်ကနေပြီးတော့ မြန်မာပြည်ကို ဖြတ်ပြီးတော့ အိန္ဒိယ ထွက် ပေါက် လုပ်ကြတယ်။ သူတို့ရဲ့ BRI စီမံကိန်းတွေရဲ့ အခြေခံ သဘောက လမ်းကြီးတွေ ‌အဲဒီလိုဖောက်မယ်၊ ကုန်သွယ်ရေးလုပ်မယ်။ အဲဒီတော့ ဖောက်တဲ့နေရာ၊ ဖောက်တဲ့ တိုင်းပြည်က သူက အကုန်အကျ ခံရမယ်။ အဲဒီ တော့ ငွေမရှိရင် ချေးပေးမယ် သူတို့မှာ ဘဏ်ရှိတယ်။ BRI အတွက် ထောင်ထားတဲ့ ဘဏ်ရှိတယ်၊ ဘဏ်က ချေးပေးမယ်။ ပြီးလို့ရှိရင် အတတ်ပညာ မရှိရင် သူတို့ဆီမှာ အတတ်ပညာ အကုန်ရှိတယ်။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ဘယ် လောက် ခက်ခဲတဲ့ နေရာဖြစ်ဖြစ် သူတို့ဖောက်ပေးနိုင်တယ်၊ လမ်းဖောက်ပေးနိုင်တယ်။ အဲဒီလိုမျိူး တရုတ်က အာမခံချက်နဲ့ သူက လိုက်ပြီးတော့ စည်းရုံးတာပေါ့။ ဒီ လမ်းကြီးဖောက်လို့၊ ဒီသင်္ဘော‌ဆိပ်ကြီး ဆောက်လို့ ကိုယ် က ချေးငွေအတွက် အတိုးပေးနေရတာပဲ အဖက်တင်ပြီးတော့ ဒီသင်္ဘောဆိပ်ကြီးက သင်္ဘောတွေ ဆိုက်ကပ်တာ လည်း မရှိ၊ ကုန်ပစ္စည်းတွေ လာပြီးတော့ ကျယ်ပြန့်တဲ့ ဈေးကွက်ကြီးမရှိလို့ နိုင်ငံခြားက ကုန်ပစ္စည်းတွေ သယ်လာ တာလည်းမရှိ၊ ကိုယ့်ဆီက ရောင်းစရာမရှိလို့ ဒီကသင်္ဘောတွေ ထွက်တာလည်း မရှိဆိုရင်တော့ သင်္ဘောဆိပ်ကြီး ကတော့ ပြီးသွားပြီ။ ဒါပေမယ့် အဲဒီ သင်္ဘောဆိပ်အတွက် ကိုယ်က ဘဏ်ချေးငွေတွေ အတိုးတွေ ပေးနေရတာပဲ အဖက်တင်ပြီးတော့ ကိုယ်က အကြွေးနွံ့ နစ်မှာပေါ့နော် Dept-Trap ခေါ်တာပေါ့။ ကျနော်တို့ ဟမ်ဘန်တိုတာ ဆိုတာ ကျနော်တို့ သီဟိုဠ်ကျွန်းက သင်္ဘောဆိပ် တရုတ်က ဆောက်ပေးသလိုမျိုးပေါ့”ဟု ပြောသည်။

ထို့အပြင် အစိုးရအနေဖြင့် ရှိနေသည့် အခွင့်အရေးကို အသုံးချကာ နိုင်ငံ၏ အကျိုးစီးပွားအတွက် ပါးပါးနပ်နပ် တောင်းဆိုတတ်ရန်လည်း လိုအပ်သည်ဟု ၎င်းက ဆက်ပြောသည်။

နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူတစ်ဦးက “တရုတ်က ဒါတွေ လုပ်ချင်တယ်ဆိုတဲ့အချိန်မှာ ကျနော်တို့က လောလော ဆယ် အခု ဟိုဟာမရှိဘူးပေါ့နော်။ ကျနော်တို့ဆီမှာက သူတို့ကို ရောင်းစရာ များများစားစားမရှိဘူး သူတို့ဆီက ပစ္စည်းတွေပဲ ကျနော်တို့က ဝယ်နေရတယ်။ အဲဒီတော့ လမ်းတွေ ပေါက်သွားလို့ရှိရင် သေချာပေါက်က ဒီလမ်းကြီး တွေ သုံးပြီးတော့ ကုန်ပစ္စည်းတွေရော၊ လူတွေရော စီးဆင်းကြမယ်။ အဲဒီတော့ ကျနော်တို့က ထွက်တာက ဘာလဲ ဆိုတော့ လယ်ယာ ထွက်ကုန်ပစ္စည်းတွေပဲ ရှိတယ်။ အဲဒီတော့ ကျနော်တို့ရဲ့ လယ်ယာ ထွက်ကုန်ပစ္စည်းတွေကိုတော့ ခွင့်ပြုပေးပါ။ ကျနော်တို့ ရောင်းခွင့်ပေးပါဆိုတဲ့ ဟာပေါ့နော်။ အဲဒါမျိုးကို ကျနော်တို့က တောင်းဆိုရမယ်။ ဒါက သူတို့ သိပ်ပြီးတေ့ာ အိန္ဒိယ သမုဒ္ဒရာထွက်လမ်းကို သိပ်ပြီးတော့ လိုချင်နေတဲ့ အခြေအနေမျိုး ကျနော်တို့ သဘော မတူခင်မှာ တောင်းဆိုလို့ရှိရင် အဆင်ပြေနိုင်တယ်။ သဘောတူညီချက်ရပြီး စာချုပ်တွေဘာတွေ လက်မှတ်ထိုးပြီး မှ တောင်းမယ် ဆိုရင်တော့ မလွယ်ဘူးပေါ့နော်။ ပြောချင်တာက ကျနော်တို့က တောင်းဆိုတတ်ရမှာပေါ့။ ကျနော် တို့အတွက် အခွင့်အလမ်းတွေ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းတင်မက ထုတ်လုပ်ရေး နည်းပညာတွေ တိုးတက်ဖို့ အတွက် တောင်းဆို တတ်ရမယ်” ဟု ‌ပြောသည်။  

တရုတ်သံအမတ်ကြီး မစ္စမာကျားနဲ့သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ကို တွေ့ရစဉ်

မြန်မာနိုင်ငံတွင် တရုတ်- အိန္ဒိယတို့နှင့် ဆက်စပ်နေသည့် ဒေသများမှာ ရှမ်း၊ ကချင်၊ ချင်း၊ စစ်ကိုင်း၊ ရခိုင် စသည့် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်များဖြစ်ကြပြီး အင်အားကြီး နိုင်ငံများဖြစ်သည့် တရုတ်- အိန္ဒိယတို့နှင့် ဆက်စပ် ဒေသများအားလုံးကို သတိထားရန် လိုအပ်သည်ဟု စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ အနေဖြင့် လူဦးရေ အများဆုံးရှိသည့် အင်အားကြီး နိုင်ငံများကြားထဲတွင် ရှိနေသည့်အတွက် စားသောက်ကုန်နှင့် လယ်ယာထွက်ကုန် ပစ္စည်းများအတွက် ခိုင်မာသည့် စျေးကွက် ဖြစ်လာနိုင်ရန် ကြိုးပမ်း သင့်သည်ဟု တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီမှ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဒေါက်တာ ကျော်ဆွေ က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “မြန်မာနိုင်ငံ အနေနဲ့က တကယ့်ကို လူဦးရေ အများဆုံး နိုင်ငံကြီးတွေကြားထဲမှာ နေရတယ်။ အဲဒီတော့ ဒီဟာကို သူတို့နိုင်ငံရဲ့ လူဦးရေများတာက ကိုယ့်အတွက် ဈေးကွက်ဖြစ်အောင် ကျနော်တို့က ကြိုးစားရမှာလေ။ ကျနော်တို့ နိုင်ငံက ထုတ်လုပ်နိုင်တဲ့ အဓိက,ကတော့ စားသောက်ကုန်နဲ့ လယ်ယာထွက်ကုန်ပစ္စည်းအတွက် အမာခံ ဈေး ကွက်ကြီးတွေ ရအောင် ကျနော်တို့က ပြင်ဆင်တာပေါ့။ နောက်တစ်ခုကတော့ နိုင်ငံတကာ သံတမန်ရေးရာ လောကမှာလည်းပဲ အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေရဲ့ သဘောထား ရပ်တည်မှုကို မြန်မာပြည်က ‌အထောက်အခံ ရအောင်လဲ ဆောင်ရွက်သွားရမှာရှိတယ်။ မြန်မာပြည်ဘက်ကတော့ စားသုံးသူ လူဦးရေအများဆုံး ဈေးကွက်ကြီး နှစ်ခု ကြားထဲမှာ မြန်မာက အလယ်တည့်တည့်မှာရှိတယ်။ အဲဒီ နှစ်နိုင်ငံတွေရဲ့ စားသုံးသူ လူဦးရေရဲ့ လိုအပ်ချက်တွေ ကို ကျနော်တို့က ထုတ်လုပ် ထောက်ပံ့တာမျိုးလည်း အဆင်ပြေတယ်။ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး Logistics တိုင်းမှာ လည်းပဲ မြန်မာပြည်ဟာ မဟာဗျူဟာ နေရာမှာရှိတယ်။ ဒါလည်းပဲ ကျနော်တို့အတွက် အခွင့်အလမ်း အများကြီး သာမယ်။ နောက်တစ်ချက်ကတော့ ထားဝယ်ရေနက် ဆိပ်ကမ်းလိုဟာမျိုး ပြီးပြတ်သွားပြီဆိုရင် ကျနော်တို့ ဖွံ့ဖြိုး ရေးတွေ ဒီထက် ပိုလုပ်နိုင်တယ်ပေါ့နော်။ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးရဲ့ ဇုန်နေရာတောင် မြန်မာနိုင်ငံက ဖြစ်လာမယ်လို့ ကျနော်တို့က ရည်မှန်းထားတာကို အဲဒီအထိ သွားနိုင်ပါတယ်”ဟု ပြောသည်။

တရုတ်အစိုးရ အနေဖြင့် လာမည့် ငါးနှစ်အတွင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း တရုတ်၏ စီမံကိန်းများ ဖြစ်သည့် ပိုးလမ်းမစီမံကိန်းနှင့် ကျောက်ဖြူရေနက် စီမံကိန်းကို အပြီးသတ် လုပ်သွားမည့် အလားအလာ ရှိနိုင်သည်ဟု တရုတ်-မြန်မာအရေး လေ့လာသူများက ‌ထောက်ပြကြသည်။

အလားတူ အိန္ဒိယနိုင်ငံသည်လည်း ကုလားတန်မြစ် ဘက်စုံစီမံကိန်းနှင့် အိန္ဒိယ-မြန်မာ-ထိုင်း ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်း ဖော်ဆောင်ရေး အကောင်အထည်ဖော်လျက်ရှိသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၀

ပြည်သူများကြုံတွေ့နေရသည့် အခက်အခဲများအား ထုတ်ပြန်ထားသည့် ဥပဒေ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့် အညီ ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးရန်မည်ဖြစ်သော်လည်း မလိုလားအပ်ဘဲ ပြည်သူများအပေါ် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး မဖြစ်စေရန် လည်း ဂရုပြုဆောင်ရွက်သွားရန်လိုသည်ဟု မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၉ ရက်တွင် ကျင်းပသည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေး၌ ၎င်းက အထက်ပါ အတိုင်း ပြောကြားလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။

သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က “ ပြည်သူများကြုံတွေ့နေရသည့် အခက်အခဲများအား ထုတ်ပြန်ထားသည့် ဥပဒေ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့် အညီ ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးရန်မည်ဖြစ်သော်လည်း မလိုလားအပ်ဘဲ ပြည်သူများ အပေါ် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး မဖြစ်စေရန်လည်း ဂရုပြုဆောင်ရွက်သွားရန်လိုကြောင်း၊ ဥပဒေ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့် ပတ်သက်၍ ကောင်းစွာသိရှိနားလည် နေရမည်ဖြစ်သကဲ့သို့ ဝိုင်းဝန်း အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ကြရန် လည်း လိုသည်”ဟု ပြောသည်။

မိမိတို့ အနေဖြင့် ရွေးကောက်ခံ အစိုးရဖြစ်ပြီး ပြည်သူများမှ ရွေးခြယ်ထားသည့် ပြည်သူ့အစိုးရဖြစ်ကြောင်း၊ ပြည်သူများ၏ ကိုယ်စား နိုင်ငံ့အကျိုးကို ထမ်းဆောင်ကြရမည့် ပြည်သူတို့၏ အကျိုးကို ဖော်ဆောင်ကြရမည့် အစိုးရဖြစ်သဖြင့် လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရာတွင် အချင်းချင်း ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းမှု ကောင်းစွာဖြင့် တာဝန် ထမ်း ဆောင်သွားကြရန်လိုကြောင်း၊ ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေး ကောင်းမွန်ရမည်ဖြစ်သကဲ့သို့ ဝန်ထမ်းများ အချင်းချင်း ညီညွတ်မျှတစွာဖြင့် အထက်အောက် ကွပ်ကဲအုပ်ချုပ်သွားရန်လိုကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် ပြည်သူလူထုသည် အစိုးရမှ ထုတ်ပြန် သတ်မှတ်ထားသော စုံ/မ သတ်မှတ်ချက်ဖြင့် မော်တော်ယာဉ် များ မောင်းနှင်နေရခြင်းကြောင့် အခက်အခဲ အမျိုးစုံ ကြုံတွေ့နေကြရသလို နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများ၏ လာဘ်ပေး လာဘ်ယူမှုကိုလည်း အားပေးအားမြှောက် ပြုရသကဲ့သို့ ဖြစ်နေကြောင်း၊ ဥပဒေ လိုက်နာကြသော ပြည်သူလူထု ကနေ ဥပဒေ ချိုးဖောက်သော ပြည်သူလူထုအဖြစ် ရောက်ရှိလာနေကြောင်း၊ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုများ ကျဆင်းလာ ခြင်းနှင့် အလုပ်လုပ်နိုင်စွမ်းများလည်း ထိခိုက်လာကြောင်း ပြည်သူလူထုက ထောက်ပြသည်။

အလားတူ စုံ/မ သတ်မှတ်ချက်ကြောင့် ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွား လုပ်ငန်း ထိခိုက်လာနေသလို စီးပွားရေး ကျဆင်းလာ နေသည့်အတွက် စုံ/မ သတ်မှတ်ချက်ဖြင့် မော်တော်ယာဉ် မောင်းနှင်ခိုင်းခြင်းကို ပယ်ဖျက်ပေးရန် ပြည်သူလူထုက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။

ရန်ကုန်မြို့နေ ကိုရန်နိုင်က “ သမ္မတက ပြောသွားတာတွေက ကောင်းပါတယ်။ ထောက်ခံတယ်။ သူ့ရဲ့ စိတ် စေတနာကို တွေ့ရတာပေါ့။ ဒါပေမယ့် အောက်ခြေမှာ ဝန်ထမ်းတွေနဲ့ အစိုးရဝန်ကြီးတွေက သမ္မတအကြိုက်ကို လုပ်ပြချင်တာနဲ့ လူထု အခက်အခဲ ဖြစ်နေတာကို လျစ်လျူရှုပြီး ထားထားတာတွေ အများကြီးရှိနေတယ်။ ဥပမာ- စုံ/မ သတ်မှတ်ချက်နဲ့ စက်သုံးဆီ ထည့်ခိုင်းတာကို လူတိုင်းလက်ခံတယ်။ ဒါပေမယ့် စုံ/မ သတ်မှတ်ပြီး မော်တော် ယာဉ် မောင်းနှင်ခိုင်းတာကျတော့ အဆင်မပြေတော့ဘူး။ အစစအရာရာ ထိခိုက်မှုတွေဖြစ်လာတယ်။ အခက်အခဲ တွေဖြစ်လာတယ်။ ပြည်သူလူထုက ဒါကို ပယ်ဖျက်ပေးစေချင်တယ်။ ဒါပေမယ့် ဝန်ကြီးတွေက ဘာမှ တိကျတဲ့ အကြောင်းပြချက်မပေးဘဲ နိုင်ငံတော် မူဝါဒဆိုတဲ့ စကားတစ်လုံးနဲ့ တောင်းဆိုမှုတွေကို ဥပေက္ခာပြုထားတယ်။ နောက်တစ်ခု ခရီးသွားတဲ့အခါ လမ်းကြောင်းတွေပေါ်မှာ လုံခြုံရေး အကြောင်းပြချက်နဲ့ လူထုကို ငွေတောင်းတာ၊ လွန်လွန်ကျူးကျူးတွေ စစ်ဆေးတာ၊ အပြစ်မရှိ အပြစ်ရှာပြီးလုပ်နေတာတွေကိုလည်း ထိန်းသိမ်းသင့်တယ်။ တချို့ ဆို မှတ်ပုံတင်မှာ ပါတဲ့ မျဉ်းစောင်းနံပါတ်တွေနဲ့ မှတ်ပုံတင်ကို အသစ် ပြန်လဲထားမထားအပေါ် ကြည့်ပြီးတော့ အရပ်စကားနဲ့ပြောမယ်ဆိုရင် ရစ်နေတာပေါ့။ စိတ်အနှောင့်အယှက်ပေးတယ်၊ လူထုရဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာကို အနှောင့် အယှက်ပေးတာတွေရှိတယ်။ ဒါတွေကိုလည်း သေသေချာချာ ထိန်းသိမ်း ကြပ်မတ်စေချင်ပါတယ်။ သမ္မတကြီးပေါ်သလိုပေါ့ အခုက ရွေးကောက်ခံ အစိုးရဖြစ်သွားပြီး ၂၀၂၁ -၂၀၂၅ ပုံစံမဟုတ်တော့ဘူး”ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် သွင်းကုန်ထုတ်ကုန် တင်းကြပ်မှုများ ဖြေလျှော့ပေးရန် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်များက မျှော်လင့်နေ ကြသလို ပြည်သူလူထုများကလည်း ကုန်ဈေးနှုန်း ကျဆင်းစေရေး ကုန်စည်စီးဆင်းမှု တင်းကြပ်မှုများအား ဖြေလျှော့ပေးရန် မျှော်လင့်နေကြသည်။
အလားတူ အိမ်ခြံမြေနှင့် ကားဈေးကွက်ကိုလည်း ထိန်းသိမ်း ကြပ်မတ်ပေးရန် ပြည်သူလူထုက တောင်းဆိုလျက် ရှိသည်။ 

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၉

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသော စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေး အခြေအနေများကို ချုပ်ငြိမ်းစေရန်အတွက် ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးများကို ဗဟိုချုပ်ကိုင်ထားမှု လျှော့ချပြီး ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကနေ လုပ်ပိုင်ခွင့်များ ပိုပေး ရန် လိုအပ်သည်ဟု နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူများက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ဒီမိုကရေစီနှင့် ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို နိုင်ငံတော်အစိုးရနှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများက တောင်းဆို ဆောင်ရွက်နေကြသည်ဆိုသော်လည်း တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ခြင်း မရှိသေးသည်ကို တွေ့ရသည်။

ထို့နောက် ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးများရှိ တိုင်းရင်းသားများ၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်များသည် ထိုက်သင့်သလောက် မရသည့် အနေအထားတွင် ရှိနေခြင်းကြောင့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ ဖြစ်ပွားနေရခြင်းဖြစ်ပြီး တည်ငြိမ် အေးချမ်းမှုမရှိဘဲ ဖြစ်နေသည်။

ထို့ကြောင့် ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို တည်ဆောက်မည်ဆိုပါက ဗဟိုအစိုးရအနေဖြင့် ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးများ၏ ရပိုင်ခွင့်များကိုပေးပြီး ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှု ဖြေလျှော့ပေးရန် လိုအပ်သည်ဟု တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ)တိုင်းရင်းသားများ ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေးပါတီဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းဋ္ဌေးအောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “ဗဟိုအစိုးရအနေနဲ့လည်း ဖြေလျှော့သင့်တာတွေ ဖြေလျှော့ပြီးတော့ ပြည်နယ်တွေကို ရသင့်ရထိုက်တာ တွေ ပေးခဲ့မယ်ဆိုရင်တော့ မကြာခင် အချိန်အတောအတွင်းမှာတော့ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဖော် ဆောင်နိုင်လိမ့်မယ်လို့ ကျနော့် အနေနဲ့ မြင်တယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ အခု လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းက သော် လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံရေးပါတီက သော်လည်းကောင်း တိုင်းရင်းသား အခွင့်အရေးတွေ မရဘူး။ ပြည်နယ်ရဲ့ လုပ်ပိုင် ခွင့်တွေ နည်းနေတယ်ဆိုတဲ့ ကဏ္ဍလေးတွေ ပြောဆိုနေတယ်၊ တောင်းဆိုနေတယ်။ အဲဒါတွေကို ပြန်လည် သုံး သပ် ပြီးတော့မှ နိုင်ငံတော်က လိုက်လျောပေးခဲ့မယ်ဆိုရင်တော့ ပြည်နယ်တွေလည်း လုပ်ပိုင်ခွင့် အတော်အတန် ရသွားမယ်၊ လုပ်လို့ရမယ်ဆိုရင်တော့ စစ်ပွဲတွေလည်း ငြိမ်းလာမယ်လို့ ကျနော် မြင်တယ်ဗျ။ အခု သမ္မတ မိန့်ခွန်း မှာလည်း ပါပြီးသား ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံတော်ကို ဒီမိုကရေစီနဲ့ ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို အခြေခံသော ပြည်ထောင်စုကို တည်ဆောက်မယ်ဆိုတဲ့ အခါကျတော့ ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို တည်ဆောက်မယ်ဆိုရင် ဗဟိုအစိုးရက ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှု တွေကို တော်တော်များများ ဖြေလျှော့သင့်တယ်လို့ ကျနော် ပြောချင်တယ်”ဟု ပြောသည်။

၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေ ရေးဆွဲစဉ် အချိန်တွင် ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုင်းရင်းသားများ၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်နှင့် ပတ်သက်ပြီး နည်းပါးကြောင်း၊ သို့သော် သမ္မတဦးသိန်းစိန် လက်ထက်တွင် ဥပဒေများကို ပြင်ဆင်ပြီး လုပ်ပိုင်ခွင့် များအား တိုးမြှင့်ပေးခဲ့သော်လည်း ထိုက်သင့်သလောက် မရရှိခဲ့သည်ဟု သိရသည်။

ထို့နောက် တိုင်းရင်းသားများ အဓိက လိုလားနေကြသည့် လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အာဏာခွဲဝေမှု၊ သယံဇာတ ခွဲဝေမှု၊ အခွန်ကောက်ခံမှုနှင့် ပတ်သက်ပြီး ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးများကို ပို၍ ပေးမည်ဆိုပါက ဖက်ဒရယ်စနစ် ဘက်သို့ သွားသည့် အရွေ့ဖြစ်သည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူတစ်ဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

လွှတ်တော်ကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “အခုလက်ရှိ ပကတိ အခြေအနေမှာလည်း တိုင်းဒေသကြီး ၇ ခုနဲ့ ပြည်နယ် ၇ ခုကို လုပ်ပိုင်ခွင့်တွေ တိုးမြှင့် ပေးမယ်၊ အခြေခံဥပဒေအရ အာဏာခွဲဝေမှုတွေ တိုးမြှင့်ပေးမယ်ဆိုရင်လည်း ဒါလည်း ဖက်ဒရယ်ဘက်ကို ရွေ့ သွားတဲ့ ပြောင်းလဲမှု အရွေ့ဖြစ်တာပဲလေ။ အဲဒီလိုသွားလည်း ရတာပဲလေ။ ဒါကတော့ ပြည်နယ်နဲ့ တိုင်းတွေ အားလုံးကလည်း သဘောတူ လက်ခံကြတာပဲ။ နောက်တစ်ခုက တိုင်းရင်းသား တော်တော်များများလည်း အဲဒီ အနေအထားဆို လက်ခံကြမှာ။ အခုဖြစ်နေတာက ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံဥပဒေအရ နယ်မြေတွေ ပိုင်းခြား သတ်မှတ် ထားသော်ငြားလည်း လုပ်ပိုင်ခွင့်တို့၊ အာဏာခွဲဝေမှုတို့က တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်မှာ သိပ်မရှိဘူးလေ။ ပြည်နယ်၊ တိုင်းဒေသကြီး တော်တော်များများကလည်း ဗဟိုပဲ အခြေပြုပြီးတော့ အခြေခံပြီးတော့ ဆိုကြတဲ့သဘောမှာ ဖြစ်နေတယ်။ ရှိနှင့်ပြီးသားတွေဟာဆိုရင်လည်း ဥပမာအားဖြင့် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ် ရွေးချယ်တဲ့ ကိစ္စတို့၊ ကျန်တဲ့ သယံဇာတ ခွဲဝေရေးကိစ္စတို့၊ အခွန်အကောက် ခွဲဝေရေးကိစ္စတို့ အဲဒါတွေလည်း ပြည်နယ်နဲ့ တိုင်းဒေသကြီးကို များများ ပိုပေးလိုက်မယ်ဆိုရင် ဖက်ဒရယ်ဘက် ရွေ့သွားတဲ့ အခြေအနေ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီလို သွားလို့ရတာပဲ။ အဲဒီလိုမှ မဟုတ်ရင် အမျိုးသားပြည်နယ်တစ်ခုပဲ ပြန်ပြီးလုပ်ကြ၊ ပြုကြရင် ၂၀၀၈ ပါ ပြန်ဖျက်ပြီး ပြန်ဆွဲရမယ့်သဘော ဖြစ်သွားမယ်” ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံသည် ဗဟိုချုပ်ကိုင်သည့် ပုံစံဖြစ်နေပြီး ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးများ၏ ဘတ်ဂျက်များမှ အနည်းငယ်သာရရှိပြီး ဗဟိုလွှမ်းမိုးမှုဖြင့် ရေးဆွဲထားသော ဘတ်ဂျက်များသာ ဖြစ်နေကြောင်း၊ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးကို စီးပွားရေးနှင့် ပတ်သက်ပြီး လုပ်ပိုင်ခွင့် အပြည့်အဝ ပေးရန်လိုလားလျက်ရှိနေသည်။

၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးများသည် ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရား စီရင်ရေးဆိုင်ရာ လုပ်ပိုင်ခွင့်များကို အကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ရရှိထားပြီး ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှု လွှမ်းမိုးနေဆဲဖြစ်သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၉

အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ(NSPNC)နှင့် NCA လက်မှတ် ထိုးထားသည့် လက်နက်ကိုင် ၇ ဖွဲ့(7 EAO Alliance)တို့သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၉ ရက်က နေပြည်တော်မှာ အလွတ်သဘော တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးကြသည်။

အစိုးရသစ် ဖွဲ့စည်းပြီးနောက် NSPNC က နိုင်ငံရေးပြဿနာကို နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းဖြင့် ဖြေရှင်းရေး၊ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်များအား အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် လွတ်လပ်ပြီး ကြိုတင်ကန့်သတ်ချက်များ မထားသည့် ဆွေးနွေးပွဲများ ကျင်းပနိုင်ရေး ရည်ရွယ်ပြီး ဧပြီ ၂၁ ရက်မှာ သက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများအား ငြိမ်း ချမ်းရေး ဆွေးနွေးနိုင်ဖို့ တရားဝင်ဖိတ်ခေါ်ခြင်းကို မိမိတို့ 7 EA အနေဖြင့် ကြိုဆိုပါကြောင်း 7 EAO Alliance ၏ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းရေးအဖွဲ့ ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်မှူးကြီးစိုင်းငင်းက ပြောသည်။

၎င်းက “ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို လက်ရှိ အခြေအနေများနှင့်အညီ ပြန်လည်ဖော်ဆောင်နိုင်ရေး၊ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်တွင် ပါဝင်သင့်သော အဖွဲ့အစည်းများ ပါဝင်လာနိုင်စေရေး၊ ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲသော ငြိမ်းချမ်းရေး တည်ဆောက်နိုင်ရေးတို့အား ရည်မှန်းပြီး ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်ကို ဆောင်ရွက်ဖို့ မိမိတို့ 7 EA အနေနဲ့ သဘော ထား ရှိပါကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်”ဟု ပြောသည်။

ထို့နောက် အလွတ်သဘော တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲမှာ နှစ်ဦးနှစ်ဖက်၏ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ် ဖော်ဆောင်ရေးဆိုင် ရာ အစီအစဉ်များ သဘောထားများကို အပြန်အလှန် ရှင်းလင်း ဆွေးနွေးကြမှာဖြစ်၍ ရှေ့ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ် ဆောင်ရွက်ရာမှာ များစွာအထောက်အပံ့ ဖြစ်စေပါလိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်ပါကြောင်း၊ ယခု ဆွေးနွေးပွဲမှာ ကောင်းမွန် သည့် ရလဒ်များ ရရှိအောင် ဝိုင်းဝန်းကြိုးပမ်း ဆွေးနွေးကြပါရန် ပြောကြားလိုကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

အလွတ်သဘော ဆွေးနွေးပွဲသို့ RCSS၊ NMSP၊ ALP၊ PNLO၊ LDU၊ DKBA၊ KNU/KNLA-PC တို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ABSDF ဒုဥက္ကဋ္ဌဟောင်း ရဲဘော်မျိုးဝင်းလည်း တက်ရောက်ခဲ့သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၉

အိမ်နီးချင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံအပေါ်တွင် မည်ကဲ့သို့ စိတ်ဝင်စားမှုများ ရှိနေသလဲ ဆိုသည့်အပေါ် နိုင်ငံရေး‌လေ့လာသုံးသပ်သူများအကြား သုံးသပ်ဆွေးနွေးမှုများ ရှိနေကြသည်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ကုလားတန်မြစ် ဘက်စုံစီမံကိန်းနှင့် အိန္ဒိယ-မြန်မာ-ထိုင်း ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်း ဖော်ဆောင်ရေး အကောင်အထည်ဖော်လျက်ရှိပြီး အိန္ဒိယ၏ ရည်မှန်းချက်သည် အရှေ့မြောက်နယ်စပ် လုံခြုံရေးနှင့် တရုတ်ကို တန်ပြန်ရေးဖြစ်ကြောင်း ၎င်းတို့က ထောက်ပြကြသည်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံအနေဖြင့် အရှေ့မြောက်ပြည်နယ် ၇ ခုအား မြန်မာနိုင်ငံ ကုလားတန်မြစ်မှ ဖောက်ထွက်မည် ဆိုသည့် စဥ်စားချက်မျိုး အဓိကရှိနေကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူတစ်ဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၄င်းက “အိန္ဒိယက အဲဒီလမ်းကြောင်းအပေါ်မှာ စိတ်ဝင်စားပုံက ကျနော်တို့ တရုတ်က သူ့ရဲ့ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ ထွက်ပေါက် ကူမင်း-ကျောက်ဖြူ ဒါမှမဟုတ်ရင်လည်း မူဆယ်-ကျောက်ဖြူပေါ့လေ။ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့က မူဆယ်-ကျောက်ဖြူ ရထားလမ်း၊ ကားလမ်း စိတ်ဝင်စားမှုနဲ့ နည်းနည်းဆင်တယ်။ ဒါပေမယ့် အိန္ဒိယအနေနဲ့ကတော့ သူ့ရဲ့ တစ်ပြည်လုံးက လိုအပ်တာက အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့ ထွက်ပေါက်ကို တစ်ပြည်လုံးက လိုအပ်တာမျိုး မဟုတ်ဘူး။ သူ့ရဲ့ အ‌ရှေ့မြောက်ပြည်နယ် ၇ ခုပေါ့နော်၊ အရှေ့မြောက်ဒေသပေါ့။ အရှေ့မြောက်ဒေသကနေပြီးတော့ ကျနော်တို့ ဒီ ဆီလီဂူရီလို့‌ခေါ်တဲ့ သူ့နိုင်ငံအတွင်းက ကျဉ်းမြောင်းတဲ့ လမ်းကြောင်းလေးကို အားကိုးနေရတဲ့ဟာကို သူက ကျော်ဖြတ်ချင်တာ။ အဲဒီ လမ်းကြောင်းလေးက သွားလို့ရှိရင် လမ်းကြောင်းက ရေရှည် စစ်ရေးတွေ ဘာတွေ အခက်အခဲ ကြုံလာလို့ ရှိရင်လည်း ပြဿာနာဖြစ်နိုင်တယ်ပေါ့ဗျာ။ လမ်းကြောင်းလေးက ကျဉ်းပြီးတော့ ဘေးမှာ က ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တို့ ဘာတို့ကြား သူနဲ့အဆင်မပြေတဲ့ နိုင်ငံတွေလည်းရှိနေတဲ့ အခါကျတော့ တရုတ်တို့ ဘာတို့နဲ့ လည်း နီးတဲ့အခါကျတေ့ာ အဲဒီလမ်းကြောင်းကို အားကိုးနေရတာကို သိပ်ပြီးတော့ စိတ်မလုံဘူးပေါ့။ မြန်မာနိုင်ငံ ကုလားတန်မြစ်ကနေ ဖောက်ထွက်မယ်ဆိုတဲ့ စဉ်းစားချက်မျိုး၊ နောက်တစ်ခုက ကာလကတ္တား ကနေပြီးတော့ အဲဒီကို သွားလို့ရှိရင် ကီလိုမီတာ တစ်ထောင်လောက် ပိုပြီးတော့ နီးတယ်ဆိုတဲ့ သဘောပေါ့နော်။ ကုန်ကျစရိတ် လည်း သက်သာတယ်ဆိုတဲ့ သဘောပေါ့။ အဲဒီလိုဖြစ်တဲ့အခါကျတော့ ပြောချင်တာက အိန္ဒိယအနေနဲ့က အဲဒီ လမ်းကို ဖောက်ဖို့အတွက် သဘောတူညီချက် ရနေတာက ၂၀၀၈ ကတည်းက ကြာပြီ။ ဒီကြားထဲမှာ အဆင်မပြေ မှုတွေကြောင့် အမျိုးမျိုးကြောင့် သူရပ်လိုက် လုပ်လိုက် အဲဒီလိုဖြစ်နေတာ။ ဆိုတော့ သူကတော့ အဲဒါကို သူ့ကို အကုန်အကျခံပြီးတော့ လုပ်ပါမယ်ဆိုတာကို စာချုပ်တွေ ဘာတွေချုပ်ထားပြီးသား။ မြန်မာနိုင်ငံအတွက်ပဲ ကြည့် မယ်ဆိုရင် မြန်မာအစိုးရ အနေနဲ့ကတော့ အဲဒီ ဒေသ‌ဖွံ့ဖြိုးမှုနဲ့ အဲဒီဒေသ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ကောင်းမွန်ရေး က သိပ်ပြီးတော့ အရေးမပါဘူးလို့ ဖြစ်နေတာပေါ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ အတွက်ပဲ။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ကျနော်တို့ ရခိုင် ပြည်နယ်မြောက်ဘက်ကို ချင်းပြည်နယ်ကနေပြီးတော့ အိန္ဒိယထဲကို ဝင်သွားမှာကို။ အဲဒီလိုဖြစ်တော့ အိန္ဒိယ အတွက်က အရေးကြီးလို့ပေါ့နော် သူ့အတွက်တော့ ‌အရေးပါတာ။ ဒီလမ်းကို လုပ်ပိုင်ခွင့်ရပြီးတော့ ဒီလမ်းကို အသုံးပြုနိုင်တယ်ဆိုရင် အရှေ့မြောက် ဒေသကိုလည်း ဆက်သွယ်ရ၊ သွားလာရတာ လွယ်ကူမယ်ပေါ့နော် အဲလိုသူက မှတ်ထားလို့” ဟု ပြောသည်။ 

ကုလားတန်မြစ် ဘက်စုံစီမံကိန်းကို အိန္ဒိယသံအမတ်ကြီး လေ့လာစဉ်

ကုလားတန်မြစ် ဘက်စုံစီမံကိန်းသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ စစ်တွေ ဆိပ်ကမ်းမှတဆင့် အိန္ဒိယ အရှေ့မြောက်ဘက်ရှိ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ ကာလကတ္တားနှင့် ချိတ်ဆက်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်ပြီး ပင်လယ်၊ မြစ်၊ ကုန်းလမ်းများ ပေါင်းစပ်ထား သည့် စီမံကိန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ 

အဆိုပါ စီမံကိန်းသည် အိန္ဒိယ၏ အရှေ့မျှော်ဝါဒ၏ အဓိကကျသည့် စီမံကိန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်မြောက်ပိုင်းနှင့် အိန္ဒိယတို့အား ဆက်သွယ်၍ ကုန်သွယ်နေသည့် Siliguri စင်္ကြံကို ကျော်ဖြတ်ကာ အရှေ့မြောက်ဘက်သို့ ကုန်စည်ပို့ဆောင်ရန် အခြားလမ်းကြောင်းတစ်ခုအား စဥ်းစားနေခြင်းဖြစ်သည်ဟု သိရ သည်။ 

လက်ရှိ အချိန်တွင် အိန္ဒိယ-မြန်မာ ကုလားတန်မြစ် ဘက်စုံစီမံကိန်း အကောင်အထည်ဖော်မည့် နေရာများသည် AA ၏ ထိန်းချုပ်နယ်မြေများ ဖြစ်သည့်အတွက် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် AA တို့အကြား ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှုများ ရှိလာ နိုင်ကြောင်း၊ အစိုးရအနေဖြင့် AA ကိုလည်း “ဝ” ကဲ့သို့ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသအဖြစ် ပေးနိုင်သည့် အနေ အထားမျိုး ရှိလာနိုင်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူတစ်ဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

အိန္ဒိယ-မြန်မာ စီးပွားရေး ဆွေးနွေးပွဲမှာ မြန်မာသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “ဒီလိုတွေ ဖြစ်လာတဲ့အခါကျတော့ လက်တွေ့ အခြေအ‌နေတွေမှာ ကိုယ်က တပ်မတော်က စိုးမိုးထားနိုင် တာ မရှိဘဲနဲ့ သွားပြီးတော့ သဘောတူညီချက် ရယူတာ။ သူတို့ကို လာပြီး‌တော့ ဆက်လုပ်ပါ ဆိုပြီးတော့ ရင်းနှီး မြှုပ်နှံမှုတွေ ဖိတ်ခေါ်တာကို ကြည့်တော့ တိုင်းရင်းသား အရေးကိစ္စတွေကို AA တို့၊ TNLAတို့၊ MNDAA တို့နဲ့ ပတ် သက်တဲ့ ကိစ္စတွေကို သူတို့ နောင်မှာ ညှိနှိုင်းပြီးတော့ အဆင်ပြအောင် လုပ်မယ်ဆိုတဲ့ သဘောရှိတယ်လို့ သုံးသပ် တယ်။ ဆိုလိုချင်တာက အပြုတ်တိုက်ပြီးတော့ အပြတ်တိုက်ပြီးတော့ နဂိုအတိုင်း လုံးဝထိန်းချုပ်ခွင့်ရအောင် ကြိုး စားမယ်ဆိုတဲ့ဟာမျိုး မဟုတ်ဘူးလို့ ထင်တယ်။ ဘာကြောင့်တုန်းဆိုတော့ ဒီဒေသတွေမှာ အခုဆိုပဲ အလုပ်လုပ် မယ်ဆိုရင် ဟိုဘက်အဖွဲ့နဲ့ ဆက်ဆံပြီးတဲ့ အခါကျတော့ ညှိနှိုင်းပြီးလုပ်ရမှာ။ လုပ်တဲ့အခါမှာ ညှိနှိုင်းပြီးတော့ လုပ် တယ်၊ အဆင်ပြေတယ်ဆို ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင် ဘက်ကကျတော့လည်း သူက ကြိုဆိုပါတယ်၊ စောင့်ရှောက်မယ် လုံခြုံရေး အာမခံချက် ပေးမယ်လို့ ပြောထားတာရှိတယ်။ အဲဒီလို ပြောထားတဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့လို့ အပေးအယူ ကတော့ ရှိမှာပဲလေ။ ဒါတွေ သူတို့ စောင့်ရှောက် ပေးတဲ့အတွက် သူတို့အတွက် အဖိုးအခတွေကတော့ သူတို့ပြန် ပြီးတော့ တောင်းယူမှာပေါ့နော်။ အဖိုးအခတွေ တောင်းယူမယ့် အထဲမှာ လက်နက်ခဲယမ်း မီးခြောက် ဘာညာစတဲ့ ကိစ္စတွေလည်း ပါမှာပေါ့။ အဲဒီလိုဖြစ်တဲ့ အခါကျတော့ ဒီဒေသတွေကို နောင်မှာ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့် အပြည့်အဝ ပေးတဲ့ နေရာမျိုး ဖြစ်ကောင်းဖြစ်လာနိုင်တယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ရှေ့မှာက ကျနော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံက နမူနာ ပေးထားတာရှိတယ်။ အဲဒါက ဘာလဲဆိုတော့ "ဝ"ပြည်နယ်ပေါ့လေ။ ကျနော်ကတော့ "ဝ"ကိုယ်ပိုင် အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းလို့ပဲ အခြေခံဥပဒေ ပေးထားတယ်။ ဒါပေမယ့် သူတို့က "ဝ" ပြည်နယ်လို့ သူတို့ ကိုယ်သူတို့ သတ်မှတ်တယ်။ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့် အပြည့်အဝ ရတယ်လို့ သူတို့ကို သူတို့ မြင်တယ်။ အဲဒီတော့ AA တို့ဘာတို့ ကလည်း သူတို့ကိုယ်တိုင် ထုတ်ပြောထားတာရှိတယ်။ သူတို့က "ဝ"ပြည်နယ် ရနေတဲ့ အဆင့်အတန်းမျိုးကို လိုချင်တယ်ဆိုတဲ့ဟာမျိုး ပြောထားတာရှိတယ်။ ကျနော်တို့က တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် တိုက်ခိုက် သတ်ဖြတ် ပြီးတော့ ပြည်သူလူထု အသက်အိုးအိမ် စည်းစိမ်တွေ ပျက်စီးပြီးတော့ အလဟဿဖြစ်မယ့် လမ်းကြောင်းကို မလိုက်ဘဲနဲ့ နိုင်ငံရေးအရ အဆင်ပြေမှုကို စစ်မြေပြင်မှာ မရှာဘဲနဲ့ စားပွဲဝိုင်းပေါ်မှာ ညှိနှိုင်းပြီး ရှာမယ်ဆိုရင်တော့ ခုနကပြောတဲ့ တရုတ်က လုပ်မယ့် စီမံကိန်းတွေ အိန္ဒိယက လုပ်မယ့်စီမံကိန်းတွေလည်း အောင်မြင် အထမြောက် နိုင်တယ်။ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်မှုတွေလည်း ဖြစ်လာနိုင်တာပေါ့နော်” ဟု ပြောသည်။ 

အိန္ဒိယ-မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံကြားထဲတွင် ကုန်သွယ်မှုပိုင်းဆိုင်ရာတွင် အကျိုးအမြတ် ရနိုင်သည့် ကဏ္ဍများ ရှိနေသည့် အတွက် အိန္ဒိယသည် မြန်မာအတွက် အရေးကြီးသကဲ့သို့ မြန်မာနိုင်ငံသည်လည်း အိန္ဒိယအတွက် အ‌ရေးပါသည့် အိမ်နီးချင်း နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်ဟု စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီနှင့် မြန်မာသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် တို့သည် နယူးဒေလီမြို့၌ တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး မြေရှားသတ္ထု၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကိစ္စရပ်များ ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၉

၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေးနှင့် ပတ်သက်ပြီး အစိုးရနှင့် နိုင်ငံရေးပါတီများကြား သဘောတူညီထား သည့် အချက် ၄၃ ချက်တွင် ပုဒ်မ ၂၆၁ ပြင်ဆင်ရေး တိကျသော သဘောတူညီမှု မရှိသေးကြောင်း သိရသည်။

အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ(NSPNC)နှင့် နိုင်ငံရေးပါတီ များ အစုအဖွဲ့၏ အလုပ်အဖွဲ့တို့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလက တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပြီးနောက် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေး အချက် ၄၃ ချက် သဘောတူညီမှု ရရှိခဲ့ကြောင်း နှစ်ဖက်စလုံးက ပြောခဲ့သည်။

သဘောတူညီထားသည့် အချက် ၄၃ ချက်သည် အရေးပါသော အချက်များ မပါသေးကြောင်း၊ ပုဒ်မ ၂၆၁ ပြင်ဆင် ရေး တိကျသော သဘောတူညီချက် မရရှိခဲ့သေးကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးထက်အောင်ကျော်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “၄၃ ချက်လို့ပြောပေမယ့် တကယ့် တကယ်တမ်းက တချို့ဟာတွေက ဒီဟာတွေကို နဂိုအတိုင်းပဲထားပါ မယ်လို့ သဘောတူညီလိုက်တာပေါ့နော်။ ပြင်ခါမှ ပိုဆိုးနေတဲ့သဘော ဖြစ်တဲ့အခါကြတော့ ကဲကဲ မပြင်ဖြစ်ရင်လည်း ဒီတိုင်းပဲထားပါအုံး ဆိုပြီးတော့မှဖြစ်တယ်။ အဲဒီလိုမျိုးဟာကိုလည်း သူက တစ်ချက် အနေနဲ့ထားထားတော့ တချို့ ဟို ၄၃ ချက်လို့သာ ကျနော်တို့က ပြောနေရတာ တကယ့် တကယ်တမ်း ဒီပြင်လိုက်ပါတယ်ဆိုတဲ့ ဟာကြီး က ၄၃ ချက် ဖြစ်မနေဘူး။ ပြီးရင် တချို့ဟာလေးတွေက နည်းနည်း စကားလုံးလေးတွေ ဘာလေးတွေပေါ့နော်။ အဲဒီလိုမျိုးလေးတွေ လောက်ဆိုတော့ တအားကြီး အရေးကြီးတဲ့ဟာမျိုး ဥပဒေက များများစားစား မရှိသေးပါဘူး။ တကယ်ကို အရေးကြီးပါတယ်လို့ ဟိုဟာမှာ ဆွေးနွေးထားတဲ့ဟာက ပုဒ်မ ၂၆၁ ပြင်ဖို့ပေါ့နော်။ ပြီးရင် ၂၆၁ နဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ ပုဒ်မတွေ အကုန်လုံးပြင်ဖို့ဆိုပြီး ဆွေးနွေးတာရှိတယ်။ အဲဒါကို ဟိုဘက်ဒီဘက် နှစ်ခုစလုံးက သဘောတူညီပြီးပြီ ဆက်လက်ပြီး ဆွေးနွေးရမယ့် ဆက်စပ် ပုဒ်မတွေကို ဆွေးနွေးပြီးတော့မှ အကုန်လုံးကို ပြင် ဆင်သွားမယ်ဆိုတဲ့ဟာ သဘောတူညီထားတယ်။ သို့ပေမယ့် အကုန်ပြီးအောင် မဆွေးနွေးရသေးဘူး။ အဲဒီ အတွက်ကြောင့်မို့လို့ အဲဒီဟာကကျတော့ ၄၃ ချက်ထဲ ပါမလာဘူး။ အမှန်တကယ်က အဲဒီဟာက တော်တော် အရေးကြီးတဲ့ဟာပေါ့နော်။ ၄၃ ချက်ထဲနဲ့ မလုံလောက်ဘူး။ ခေတ်၊ စနစ်နဲ့ လျော်ညီအောင် ပြင်ရမယ့် ကိစ္စရော၊ အုပ်ချုပ်တဲ့ပုံသဏ္ဍန်မှာ စမ်းသပ်ပြီးသားတော့ ဖြစ်ထားပြီပေါ့။ အဓိက,ကတော့ ကျနော်တို့ လုပ်ဆောင်နေရင်း တန်းလှန်းနဲ့ အမြဲတန်း ခေတ်၊ စနစ်နဲ့ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် အမြဲတမ်း ဖြစ်နေဖို့ပဲလိုတာပေါ့”ဟု ပြောသည်။

သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ကို တွေ့ရစဉ်

လက်ရှိ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ်မှ အနားမယူခင်က တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် (EAO)များ၏ တောင်းဆိုချက်များ၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စ ရပ်များ၊ ဒေသနှင့်တိုင်းပြည်အတွက် လိုအပ်သည့် သ‌ဘောတူညီချက်များ၊ ဆွေးနွေးချက်များကို မကြာခင် ပေါ် ပေါက်လာမည့် လွှတ်တော်ထဲတွင် ပြန်လည် ဆွေးနွေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့ က ပြောဆိုခဲ့သည်။

ထို့နောက် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ယနေ့ခေတ် အချိန်အခါနှင့် ကိုက်ညီသည့် ပြင်ဆင် မှုများဆောင် ရွက်နိုင်ရန် ဆွေးနွေးနေကြောင်း၊ သို့သော် တိုင်းပြည်အတွက် ထိခိုက်မည့် ကိစ္စရပ်များကိုလည်း ကာကွယ်ဆောင် ရွက်သွားရမည်ဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောထားသည်။

၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေး သဘောတူညီချက် ၄၃ ချက်ရရှိထားသော်လည်း နိုင်ငံတော်သမ္မတထံ NSPNC က တင်ပြထားပြီလား မတင်ပြရသေးဘူးလား မသိရသေးကြောင်း၊ သုံးပွင့်ဆိုင် အတည်ပြုရေးကိစ္စမှာ လည်း  မသိရသေးကြောင်း ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ(AFP) မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာအေးမောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

 လွှတ်တော်ကျင်းပနေစဉ်

၎င်းက “နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီးဘက်က ပြောထားတဲ့ ဥစ္စာရှိတယ်။ ဒီ ၄၃ ချက်၊ နောက် ငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံ တွေက သဘောတူထားချက်တွေ အဲဒါတွေကိုပေါင်းပြီးမှ လွှတ်တော်တင်မယ်၊ အခြေခံဥပဒေကို ပြင်မယ်နော် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီကိုသွားမယ်။ ‌ဒေသကို အခြေခံတဲ့ ဖက်ဒရယ်ကိုပေးမယ်။ အဲဒါမျိုး သူပြောထားတာရှိ တယ်။ အဲဒီတော့ ၄၃ ချက်ဟာ လာမယ့် ကာလမှာ ပါလာမယ်။ ၄၃ ချက်ရယ် အဲဒါတွေအားလုံးကို ပေါင်းပြီးမှ အခြေခံဥပဒေမှာ ပြင်မယ်လို့ ဒီလိုပဲနားလည်တယ်။ အဲဒီတော့ ၄၃ ချက်က ပြင်ဖို့လိုအပ်တဲ့ဥစ္စာတွေ အဲဒီ‌တော့ ပြင်ဖို့မလိုသေးတဲ့ ဥစ္စာတွေလည်း အခြေခံဥပဒေမှာ ရှိအုံးမှာပေါ့။ ဒါပေမယ့် ၄၃ ချက်သည် အခုကာလ နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေး အနေအထားအရ ပြင်မှဖြစ်မယ်ဆိုတဲ့ဘက်နဲ့ သွားပြီးတော့ ဆွေးနွေးကြတာပေါ့။ အဲဒီတော့ သဘောတူ ထားတာတော့ ၄၃ ချက် ရထားပြီးပြီ၊ နောက် ၁၀ ချက်ကျော်လောက် ကျန်တယ်။ အန်ကယ်တို့က နှစ်ဖက်သဘော တူပြီးတော့ မှတ်တမ်းတင်ထားပြီးပြီ၊ ဒါပေမယ့်လို့ အဲဒါကို လူကြီးဆီကို NSPNC ဘက်က မတင်ပြရသေးဘူးလား၊ တင်ပြဆဲလား၊ သဘောတူညီချက် ရပြီးပြီလား၊ သုံးပွင့်ဆိုင် အတည်ပြုဖို့ မပြုနိုင်သေးလို့လား မပြောတတ်ဘူး။ ၁၄ ချက် ကျော်ကျော်လောက်ရှိတယ်”ဟု ပြောသည်။

နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြောက် ခံရချိန်က NSPNC နှင့် နိုင်ငံရေး ပါတီများ အစုအဖွဲ့၏ အလုပ်အဖွဲ့တို့ကြား သဘောတူညီမှု ရယူထားသည့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရန် ၄၃ ချက်ကို ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော် မှာ တင်သွင်းဆွေးနွေးမည်ဟု ဧပြီလ ၁၀ ရက်နေ့က ပြောကြားထားသည်။

၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေးသည် ကြီးမားသော နိုင်ငံရေးလုပ်ငန်းစဉ် တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဥပဒေပုဒ်မ အများစုကို ပြင်ဆင်ရန်အတွက် ပြည်လုံးပြည့် ဆန္ဒခံယူပွဲပြုလုပ်ရန် လိုအပ်ကာ ပြင်ဆင်လိုသည့် ပုဒ်မများ၏ သဘောသဘာဝအပေါ် မူတည်၍ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ၏ ထောက်ခံချက်နှင့် ပြည်သူလူထု၏ အဆုံးအ ဖြတ် လိုအပ်မှု အဆင့်ဆင့်ရှိကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူများက ထောက်ပြကြသည်။