CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးခရီးစဉ်တွင် အစိုးရအနေဖြင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း(EAO)များကိုပဲ ချော့၍ အခွင့်အရေး ပေးနေမည်ဆိုပါက မဖြစ်နိုင်ကြောင်း လီဆူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ (ဒူးလေးပါတီ) မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးလီပေါ်ရဲ့က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ငြိမ်းချမ်းရေးသည် အဓိကအားဖြင့် သက်ဆိုင်ရာ ဒေသအလိုက် ဌာနေတိုင်းရင်းသားများအပေါ် အစိုးရမှ အခွင့် အရေး ဘယ်လောက် ပေးမလဲဆိုသည့် အပေါ်တွင်လည်း အရေးကြီးကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

ဦးလီပေါ်ရဲ့က “တစ်ဖက်က လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းကလည်း ဌာနေတိုင်းရင်းသားတွေက စိတ်ကျေနပ်မှု ရှိ တယ်။ ဌာနေတိုင်းရင်းသားတွေက ကျနော်တို့ ပြည်မအစိုးရက ဌာနေတိုင်းရင်းသားတွေကို ဦးစားပေးပြီး လုပ်ပေး တယ်၊ အခွင့်အရေး ပေးတယ်ဆိုရင် ဌာနေတိုင်းရင်းသားတွေ အနေနဲ့ ပြည်ထောင်စုအစိုးရကို အမြင်မစောင်းတော့ ဘူး။ အမြင်မစောင်းတော့ရင်တော့ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆိုတာလည်း အနှေးနဲ့အမြန် ဖြစ်လာမယ်။ တစ်ဖက်က လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေကိုပဲ ကျနော်တို့က ချော့နေတယ်၊ ပြုနေတယ်၊ အခွင့်အရေး ပေးနေတယ် အဲဒီ လောက်ပဲ လုပ်နေရင်လည်း ငြိမ်းချမ်းရေးက မရနိုင်ဘူးလေ။ ငြိမ်းချမ်းရေးက မဖြစ်နိုင်ဘူး။ အဲဒီတော့ အဓိက အရေးကြီးတာကတော့ ဌာနေတိုင်းရင်းသားတွေ အပေါ်မှာ နိုင်ငံတော်အစိုးရက ဘယ်အတိုင်းအတာအထိ ကျနော် တို့ ဌာနေတိုင်းရင်းသားတွေ အပေါ်မှာ အခွင့်အရေးတွေ ပေးမလဲ၊ ချီးမြှောက်မလဲ၊ ချီးမြှင့်မလဲဆိုတဲ့ အပိုင်းမှာ လည်း သိပ်အရေးကြီးတယ်” ဟု ပြောသည်။

UWSA နဲ့ NSPNC တို့တွေ့ဆုံဆွေးနွေးကြစဉ်

ခေတ်အဆက်ဆက် ဗဟိုအစိုးရများသည် တိုင်းရင်းသားဒေသများ၌ ဒေသန္တရဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် လမ်းခင်းပေးခြင်း၊ စာသင်ကျောင်းဆောက်ပေးခြင်း၊ စီးပွားရေး လုပ်ပိုင်ခွင့် အချို့ ပေးခြင်းများအား အခွင့်အရေး ပေးသည်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ကြကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

ထိုသို့ လုပ်ဆောင်ပေးခြင်းသည် စစ်မှန်သည့် ငြိမ်းချမ်းရေးကို မရရှိစေကြောင်း၊ တိုင်းရင်းသားများ တောင်းဆိုခြင်း က အစိုးရမှ ဖဲ့ပေးသည့် အခွင့်အရေးမျိုး မဟုတ်ဘဲ၊ မိမိတို့၏ ကံကြမ္မာကို ကိုယ်တိုင် ဖန်တီးခွင့်ရှိသည့် ဖက်ဒရယ် ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်မျိုးဖြစ်ကြောင်း ၎င်းတို့က သုံးသပ်ကြသည်။

အစိုးရတစ်ရပ်က ပေးသည့် အခွင့်အရေးသည် ဥပဒေကြောင်းအရ အာမခံချက် မရှိလျှင် နောက် အစိုးရသစ် တက်လာသည့်အခါ သို့မဟုတ် ပေါ်လစီ ပြောင်းသွားသည့်အခါ အချိန်မရွေး ပြန်ရုပ်သိမ်းခံရနိုင်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ယူဆကြသည်။

ထို့ကြောင့် အစိုးရက ပေးမည့် အခွင့်အရေးသည့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေထဲတွင် ခိုင်ခိုင်မာမာ ပါဝင်ရန်လိုသည်ဟု စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက သုံးသပ်သည်။

ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ဆွေးနွေးအဖြေရှာသည့် တံခါးပွင့်နေချိန်တွင် ဆွေးနွေး၍ တောင်းဆို ညှိနှိုင်းလို့ရကြောင်း၊ ထိုနည်းလမ်းသည် ထိခိုက်ဆုံးရှုံးမှုနည်းကြောင်း ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်(PNLO-NCA/S) မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးကြီးခွန်ဥက္ကာက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြော သည်။

တိုင်းရင်းသား လူငယ်များကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “ဌာနေတိုင်းရင်းသားတွေကလည်း တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်တွေပါပဲ သိပ်မကွာကြပါဘူး။ အဲဒီတော့ ဌာနေတိုင်းရင်းသားတွေရဲ့ အခွင့်အရေးကို တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်တွေက ဆွေးနွေး ဖြေရှင်းတဲ့နည်းနဲ့ ရယူ ဖို့၊ တိုင်းရင်းသား အခွင့်အရေးရတာက အတူတူပါပဲ။ လက်နက်နဲ့ပဲ တိုက်တိုက်၊ နိုင်ငံရေးနဲ့ပဲပြောပြောပါ။ သို့သော် လည်းပဲ ဆွေးနွေး အဖြေရှာတဲ့နည်းလမ်းက တံခါးပွင့်နေသေးတယ် ဆိုရင်တော့ ဆွေးနွေး အဖြေရှာတာက အထိ အခိုက် အဆုံးအရှုံး နည်းတာပေါ့။ ဆွေးနွေးရေးအတွက် တံခါးပိတ်နေရင်တော့ လက်နက်နဲ့တောင်းဆိုတာ ရှိပါ တယ်။ သို့သော် ဆွေးနွေးရေး တံခါးပွင့်နေရင်တော့ ဆွေးနွေးပြီးတော့လည်း တောင်းဆို ညှိနှိုင်းလို့ရတယ်ဆိုတာ ကျနော်တို့ အတွေ့အကြုံ ရှိဖူးပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ၏ ဒဏ်များအား အဆိုးရွားဆုံး ခံစားရသည်မှာ ဌာနေလူထု များသာဖြစ် သော်လည်း အင်အားချိန်ခွင်လျှာကို ထိန်းညှိရန်နှင့် နိုင်ငံရေး စားပွဲဝိုင်းများတွင် စကားပြောနိုင်ရေးမှာ EAO များက အဓိကကျသည်ဟု စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

EAO များသည် နိုင်ငံရေးအရ အာဏာခွဲဝေမှု၊ နယ်မြေစိုးမိုးမှုနှင့် အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရားများအား ပို၍ ဦးစားပေး တတ်ကြကာ ဒေသခံ ဌာနေတိုင်းရင်းသား လူထုများကမူ စိုက်ပျိုးရေး၊ မြေယာပိုင်ဆိုင်ခွင့်၊ စားဝတ်နေရေး၊ မိသားစုလုံခြုံရေးနှင့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများဘေးမှ ကင်းဝေးရန်ကို အဓိက လိုလားကြကြောင်း စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။