CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၃

ဦးသိန်းစိန် ဦးဆောင်သည့် အစိုးရအဖွဲ့နှင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်မည့် အစိုးရအဖွဲ့ကြား အသွင် ကူးပြောင်းမှုသည် မည်ကဲ့သို့ ကွဲပြား ခြားနားမှုများ ရှိနိုင်သလဲဆိုသည်ကို စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေး အကဲခတ်များကြား စောင့်ကြည့်နေကြသည်။

လက်ရှိ အစိုးရအဖွဲ့သည် ပါတီမှ ဦးဆောင်ဖွဲ့စည်းသည့် အစိုးရပုံစံမျိုး မဟုတ်ဘဲနှင့် ပြီးခဲ့သည့် အစိုးရမှ ဦးဆောင် ကာ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းသည့် အစိုးရပုံစံမျိုး ဖြစ်နေကြောင်း၊ လူမပြောင်းလျှင် မူဝါဒများ ပြောင်းနိုင်ရန် လိုအပ် ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးကျော်ထက်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၎င်းက “နိုင်ငံရေးအရကြည့်မယ်ဆိုရင် ဘာသွားဖြစ်လဲဆိုတော့အနိုင်ရရှိတဲ့ ပါတီကနေ ဦး‌ဆောင် ပြီးတော့မှ ဖွဲ့စည်းတဲ့ အစိုးရမဟုတ်ဘဲနဲ့ ပြီးခဲ့တဲ့ အစိုးရကနေ ဦးဆောင်ပြီးတော့ ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းတဲ့ အစိုးရပုံစံမျိူး ဖြစ်နေတာ ဖြစ်တဲ့အတွက် လူလည်း ပြောင်းလဲမှု မရှိဘူး။ ခုနကပြော‌သလို လူနဲ့ မူနဲ့ ပြောင်းလဲမှ တိုင်းပြည် တိုးတက်မယ်ဆိုတော့ လူမပြောင်းလဲဘူးဆိုရင် နိုင်ငံတကာရဲ့ သဘောထားမှာက ရှေ့က တာဝန်ယူခဲ့တဲ့ တပ်မတော် အစိုးရပေါ်မှာ နိုင်ငံရေးအရ ကျနော်တို့ အမြင်လွဲမှားမူတွေရှိတယ်။ Sanctions တွေရှိတယ်။ စီးပွားရေးအရ အမျိုးမျိုးသော နည်းတွေနဲ့ ပိတ်ပင်တားဆီးထားတာတွေ ရှိတယ်ပေါ့။ နိုင်ငံတကာကနေ ရင်းနှီး မြှုပ်နှံမှုတွေလည်း မလာဘူး။ နိုင်ငံရေးအရလည်း ကျနော်တို့ ပြည်ပ နိုင်ငံတွေကနေ ကျနော်တို့ နိုင်ငံကို သွေးထိုးစမ်းတာတွေရှိတယ်။ ပြည်တွင်းမှာလည်း ပဋိပက္ခတွေက ပိုမိုကြီးထွားလာတယ်။ အဲဒီတော့ ဒါတွေ အကုန်လုံးကို ပြန်လည်လုပ်ယူရမှာဖြစ်တဲ့အတွက်တော့ သိပ်တော့မထူးခြားတဲ့ အနေအထားကို သွားတွေ့ရတယ်”ဟု ပြောသည်။

၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၁၈ ရက်တွင် မြန်မာ့တပ်မတော်က အာဏာရယူခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၉၂ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၃ ရက်၌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင် ကျန်းမာရေးအရ အနားယူသွားသည့်အတွက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဦးသန်းရွှေက တာဝန် ယူ၍ ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၀ ရက်အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို တွေ့ရစဉ် 

အဆိုပါ အချိန်ကာလအတွင်းမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေ ဦးဆောင်သည့် မြန်မာ့တပ်မတော် မြန်မာနိုင်ငံကို တည်ငြိမ်အေးချမ်းအောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၁၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းစိန်ကို အငြိမ်းစားပေးကာ ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလမှာ လွှတ်တော်ကျင်းပ၍ သမ္မတတာဝန် ထမ်းဆောင် ရန် လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။

ထို့နောက် ဦးသိန်းစိန် ဦးဆောင်သည့် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ(USDP)နှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်မှ အငြိမ်းစားယူပြီး အရပ်ဖက်ကို ပြောင်းလဲလာသော ခေါင်းဆောင်များ ပူးပေါင်း၍ ၂၀၁၅ ခုနှစ်ထိ မြန်မာနိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။

လက်ရှိမှာတော့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာ့တပ်မတော်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်က NLD အစိုးရကို ဖြုတ်ချ၍ အာဏာရယူခဲ့ပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်အထိ ၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကို အပိုင်း(၃) ပိုင်းခွဲ၍ ကျင်းပခဲ့ပြီး မတ်လမှာ လွှတ်တော် ကျင်းပ၍ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌများ ရွေးချယ်ခြင်း၊ ဒုသမ္မတ များ ရွေးချယ်ခြင်း၊ သမ္မတ ရွေးချယ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ကာ ဧပြီလမှာ အစိုးရသစ်ကို ဖွဲ့စည်းမည်ဖြစ်သည်။

သို့သော် အစိုးရသစ်ကို အာဏာလွှဲပြောင်းပေးမည့်သူသည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ဖြစ်ပြီး အစိုးရသစ်မှာ ဦးဆောင်မည့် သမ္မတမှာလည်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ကိုယ်တိုင်ဖြစ်သည်။

နိုင်ငံရေးတွင် မဖြစ်နိုင်တာ မရှိသည့်အတွက် အစိုးရသစ်သည် ဦးသိန်းစိန် အစိုးရလက်ထက်ကဲ့သို့ ပြုပြင်ပြောင်း လဲမှုများစွာ လုပ်နိုင်မလား၊ မလုပ်နိုင်ဘူးလားဆိုသည်ကို စောင့်ကြည့်ရမည်သာဖြစ်ကြောင်း ပအိုဝ်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ် (PNLO-NCA/S) မှဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးကြီးခွန်ဥက္ကာက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

ဦးသိန်းစိန်ကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “သိပ်ကွာတဲ့ပုံတော့ မရှိပါဘူး။ ဦးသိန်းစိန် သမ္မတဖြစ်ပြီးတော့ အစိုးရဖွဲ့တာနဲ့ အခုလက်ရှိ ဦးမင်းအောင်လှိုင် သမ္မတဖြစ်ပြီးဝောာ့ အစိုးရဖွဲ့တာနဲ့ ဖွဲ့တဲ့ပုံစံကတော့ မကွာပါဘူး။ ဟိုတုန်းကလည်း ကျနော်တို့ ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ အနိုင်ရပြီးတော့ ဦးသိန်းစိန်က ပါတီဥက္ကဋ္ဌ အနေနဲ့  သမ္မတလုပ်တာကို။ အခုက ပါတီဥက္ကဋ္ဌ အနေနဲ့က ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌပဲ ဖြစ်သွားပြီးတော့ သမ္မတနေရာမှာ လွဲသွားတဲ့ အခါကျတော့ အဲဒီတစ်ခုပဲ ပါတီဥက္ကဋ္ဌက သမ္မတဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ အစဉ်အလာကတော့ လွဲသွားတာပေါ့ဗျာ။ အဲဒါလေးတော့ နည်းနည်းကွာ တာပေါ့။ ကျနော်တို့ အစိုးရဖွဲ့စည်းခြင်း ပေါ်လာပြီးတော့ အဲဒီအစိုးရက ဘာလုပ်မလဲဆိုတာတော့ ဦးသိန်းစိန်ထက် သာမလား။ ဦးသိန်းစိန်လောက်ပဲ လုပ်မလား။ ဦးသိန်း‌စိန်လောက် မလုပ်ဘူးလားဆိုတာ ပြောဖို့ နည်းနည်း စော သေးတယ်ဗျ။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် နိုင်ငံရေးမှာ မဖြစ်နိုင်တာတော့ မရှိတဲ့အခါကျတော့ ပြောဖို့ နည်းနည်း‌စောသေး တယ်”ဟု ပြောသည်။

သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အဓိကကျသည့် စားဝတ်နေရေးနှင့် စီးပွားရေး ချွတ်ခြုံကျနေခြင်းကို ပြန်လည် မြင့်တင် နိုင်ရန်အတွက် စီးပွားရေး မူဝါဒကောင်းကောင်း အမြန်ဆုံးချမှတ် အကောင်အထည်ဖော်သင့်ကြောင်း ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်ဥက္ကာက ဆက်ပြောသည်။

၎င်းက “တိုင်းပြည်မှာ အဓိကကျတဲ့ စားဝတ်နေရေး၊ စီးပွားရေး ချွတ်ခြုံကျနေတာကိုလည်း စီးပွားရေး မူဝါဒအကောင်းနဲ့ အမြန်ဆုံး ပြုပြင်ပြောင်းလဲပြီးတော့ ပြည်သူလူထု သက်သာချောင်ချိရေး၊ စားဝတ်နေရေး ဖူလုံဖို့ အဲဒါကို ဦးစားပေးသင့်တယ်။ လက်ရှိ ဖြစ်နေတဲ့ အကျပ်အတည်းတွေပေါ့၊ စက်သုံးဆီ အကျပ်အတည်း၊ အကျပ်အတည်း ပေါင်းစုံကို ဖြေလျှော့နိုင်ဖို့ ဖြေရှင်းနိုင်ဖို့ ဦးစားပေး လုပ်ရမှာ‌တွေ အများကြီးရှိတယ်။ ဒါကြောင့် အစိုးရသစ်မှာ တိုင်းပြည်အတွက် နောက်ပြီးတော့ ပြည်သူတွေအတွက် လုပ်ရမယ့် အလုပ်တွေက တစ်ပုံတစ်ပင်ကြီး ဖြစ်ပါတယ်။ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး၊ ပြန်လည်‌ထူထောင်ရေး အခြေခံအပေါ်မှာ ပေါ်လာလိမ့်မယ်လို့တော့ ကျနော်တို့ မျှော်မှန်းပါတယ်။ အကြံလည်းပြုချင်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

ဦးသိန်းစိန် အစိုးရသည် တစ်နိုင်ငံလုံး ငြိမ်းချမ်းရေး ဖိတ်ခေါ်ပြီး လက်နက်ကိုင် ၁၄ ဖွဲ့ဖြင့် ပဏာမ အပစ်အခတ်ရပ် စဲရေးစာချုပ်(Bilateral)ထိုးနိုင်ခဲ့သလို NCA စာချုပ်ကိုလည်း လက်နက်ကိုင် ၈ ဖွဲ့ဖြင့် လက်မှတ်ထိုးနိုင်ခဲ့သည်။

အလားတူ လူမှုစီးပွား တိုးတက်ခဲ့သလို မီဒီယာလွတ်လပ်ခွင့်များ ရရှိခဲ့ကြောင်း၊ ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွား တိုးတက် ခဲ့ကြောင်း၊ နိုင်ငံအတွင်း နယ်မြေအများစု တည်ငြိမ်အေးချမ်းခဲ့ကြောင်း၊ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးများ အားကောင်း ခဲ့ကြောင်း၊ နိုင်ငံခြားငွေ လဲလှယ်နှုန်းကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း၊ အိမ်ခြံမြေနှင့် ကားဈေးနှုန်းများကို ထိန်းချုပ်နိုင် ခဲ့ကြောင်း၊ ကုန်ဈေးနှုန်းကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

ထို့နောက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် သမ္မတအဖြစ် တာဝန်ယူ၍ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလမှာ ဖွဲ့စည်းလာ မည့် အစိုးရသစ်နှင့်အတူ ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ လက်ထက်က အနေအထားမျိုးကို ပြန်လည် ရောက်ရှိအောင် ဆောင် ရွက်နိုင်မလားဆိုသည်ကိုတော့ စောင့်ကြည့်ရမည်ဟု စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံ‌ရေးအကဲခတ်များက ပြောသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃

ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်း၌ အားပြိုင်နေကြသည့် တရုတ်နှင့် အမေရိကန်တို့၏ ပထဝီ နိုင်ငံ‌ရေး လွန်ဆွဲပွဲ၌ အရေးပါသည့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သော မြန်မာနိုင်ငံသည် အာဖဂန်နစ္စတန်ကဲ့သို့ ဖြစ်သွားမှာ ကို စိုးရိမ်ကြောင်း တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ) အမျိုးသားများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ(TNDP)မှဥက္ကဋ္ဌ စိုင်း‌ဋ္ဌေးအောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အခင်းအကျင်းကတော့ နည်းနည်းတော့ စိုးရိမ်တယ်။ အဲဒီ တရုတ်နဲ့ အမေရိကန် ရဲ့ အားပြိုင်မှုမှာ။ အမေရိကန်ကလည်း ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးတော့ ရုရှား ဆိုဗီယက်ပေါ့။ ဆိုဗီယက်ကို သူဖြိုခွဲတယ် စစ်ရေးတိုက်ပွဲအလွန် ကာလမှာဆိုရင် EU ကိုဖြိုခွဲတယ်။ EU ကို ပြီးတဲ့နောက်မှာ သူ့ရဲ့ ယှဉ်ပြိုင်ဘက်က တရုတ် ဖြစ်လာတယ်။ တရုတ် ဖြစ်လာတယ်ဆိုတဲ့ အခါကြတော့ သူက တရုတ်ကို ဖြိုခွဲဖို့အတွက်က ခြေကုပ်စခန်း အကောင်းဆုံး ပထဝီ အနေအထားအရဆိုရင် မြန်မာနိုင်ငံ ဖြစ်နေတာ။ မြန်မာနိုင်ငံ ဖြစ်နေတဲ့ အခါကြတော့ မြန်မာပြည်သူ၊ ပြည်သားတွေ အနေနဲ့တော့ နည်းနည်းလေး စစ်ဇုန် ထဲ ရောက်သွားမှာ စိုးရိမ်ပါတယ်။ အခုပြည်တွင်းစစ်လည်း စစ်မီးတောက်နေတဲ့ အတွက်ကြောင့်လေ။ နောက်တစ်ချက်က အခု ကမ္ဘာ့ အခြေအနေကလည်း အီရန်ပြဿနာရှိတယ်။ အီရန်ပြဿနာမှာ အမေရိကန်လည်း သူနိုင်အောင် တိုက်နိုင်မှာ မထင်ဘူး။ ပြောရမယ်ဆို သူတပ်ဆုတ်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် အီရန်က တရုတ်ဘက်မှာ ရှိထားတဲ့အခါကြတော့  တရုတ်ရဲ့ ဩဇာက တဖြေးဖြေးချင်းနဲ့ အရှေ့အလယ် ပိုင်းထိကို လွှမ်းမိုးသွားနိုင်တယ်ပေါ့။ အဲဒီအခါကြတော့ အမေရိကန်လည်း တရုတ်ကို ဖြိုဖို့ကြိုးစားမယ်။ ကြိုးစားတဲ့ အခါကြတော့ မြန်မာနိုင်ငံက အာဖဂန်နစ္စတန်လိုမျိုး စစ်ဇုန်အဖြစ် ကျသွားမှာတော့ ကျနော် အရမ်းစိုးရိမ်တယ်” ဟု ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံသည် တရုတ်နှင့် အမေရိကန်တို့၏ မဟာဗျူဟာမြောက် ပြိုင်ဆိုင်မှုအကြားမှာ ပထဝီနိုင်ငံ ရေးအရ အချက်အချာကျသည့် နေရာ တစ်ခုအဖြစ် တည်ရှိနေကြောင်း စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအကဲခတ် များက ထောက်ပြကြသည်။

တရုတ်အတွက် မြန်မာနိုင်ငံသည် မလက္ကာရေလက်ကြား ပိတ်ဆို့ခံရနိုင်ခြေကို ဖြေရှင်းပေးမည့် အဓိက လမ်းကြောင်းဖြစ်ကာ အမေရိကန်အတွက် မြန်မာနိုင်ငံသည် တရုတ်၏ ဩဇာချဲ့ထွင်မှုကို ထိန်းချုပ်ရန် အရေးကြီးသည့် နေရာတစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရသည်။

တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ်မှ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ (ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်ဖြူ) အထိ တိုက်ရိုက် ထွက်ပေါက်ရရန် ရထားလမ်း၊ ကားလမ်းနှင့် ရေနံ/သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ပိုက်လိုင်းများသည် တရုတ်အတွက် အသက်သွေးကြော ဖြစ်သည်။

တရုတ်က ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ထိန်းချုပ်ရေး ရည်မှန်းထားပုံကို ပြသထားစဉ်

ထို့ပြင် တရုတ်သည် မြန်မာ့အရေးမှာ အနောက်အုပ်စု၏ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုများကြားမှ စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအရ ကျောထောက်နောက်ခံ ပြုပေးခြင်းဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံကို ၎င်းဘက်ပါအောင် ဆွဲဆောင်ထား ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

အမေရိကန်ကမူ မြန်မာ့အရေးမှာ ဒီမိုကရေစီအရေးကို ရှေ့တန်းတင်ပြီး နိုင်ငံတကာ ဖိအားပေးခြင်းများ လုပ်ဆောင်ကာ BURMA Act ကဲ့သို့ ဥပဒေများမှတဆင့် မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေး အင်အားစုများကို ကူညီနေခြင်းသည် ဒေသတွင်းမှာ ၎င်း၏ အခန်းကဏ္ဍကို မြှင့်တင်၍ တရုတ်နှင့် နီးစပ်သည့် အုပ်ချုပ်သူ များအပေါ် ဖိအားပေးရန်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းတို့က သုံးသပ်ကြသည်။

အလားတူ အမေရိကန်နှင့် ဆက်ဆံရေး ကောင်းမွန်သည့် KIA-CNF-NUG တို့သည် AA-ABSDF-PDF- နာဂ လက်နက်ကိုင်များဖြင့် ချိတ်ဆက်၍ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရေး ကသုံးလုံး (ကန့် ဘလူ- ကောလင်း- ကသာ) စစ်ဆင်ရေးကို ဖော်ဆောင်နေသည်။

ထို့နောက် ကချင်ပြည်နယ်- စစ်ကိုင်းတိုင်း- ချင်းပြည်နယ်- ရခိုင်ပြည်နယ်တို့ကို ချိတ်ဆက်ကာ မြန်မာ နိုင်ငံ၏ အနောက်မြောက်ဒေသ လွတ်မြောက်ရေးကို ကြိုးပမ်းလျက်ရှိသည်။

KIA ၏ အနောက်မြောက်ဒေသ တစ်လျှောက် လွတ်မြောက်ရေး ကြိုးပမ်းမှု၏ နောက်ကွယ်မှာ အမေရိ ကန် ထောက်ပံ့ကူညီမှု ပါဝင်နေကြောင်း တရုတ်က သံသယရှိနေကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းတွင် ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့(MNDAA)ကို အသုံးပြု၍ KIA ၏ Kachin Sub-State ဆိုသော ကွတ်ခိုင်နှင့် နမ့်ခမ်းကို ထိန်းချုပ်ကာ လုံခြုံအောင် ကာကွယ်လျက်ရှိနေသည်။

ထိုသို့ ပထဝီနိုင်ငံရေး အရေးပါသည့် နိုင်ငံများအနက် မြန်မာနိုင်ငံလည်း ပါဝင်နေသဖြင့် သက်ဆိုင်ရာ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအလိုက် ကိုယ့်ဒေသ၊ ကိုယ့်နိုင်ငံတစ်ခုတည်း ကြည့်၍ မရတော့ကြောင်း နိုင်ငံရေး လေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာအန်ကောလက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

တရုတ်နှင့် အမေရိကန် သမ္မတ ၂ ဦးကို တွေ့ရစဉ်

ဒေါက်တာအန်ကောလက “ယနေ့ အနေအထားကတော့ ဘာသွားတွေ့ရလဲဆိုတဲ့ အခါကြတော့ တရုတ် နဲ့ အမေရိကန် ပထဝီနိုင်ငံရေး လွန်ဆွဲပွဲတွေမှာ အရေးပါတဲ့ နေရာမှာရှိတဲ့ နိုင်ငံတွေက Bipolarization လို့ခေါ်တယ်ပေါ့နော်။ ၂ ဖက် အားပြိုင်မှုကြားထဲမှာ များသောအားဖြင့် ဒုက္ခရောက်ကြတာ များတယ်။ အခုလက်ရှိ အီရန်အရေးအခင်းလည်း ဒီတိုင်းပဲ။ နောက်တစ်ခါ ပြီးရင် မြန်မာ။ မြန်မာကကျတော့ နိုင်ငံရဲ့ China containment policy အရ ကျနော်တို့ မလက္ကာရေလက်ကြား အပြင်မှာရှိတဲ့ ပင်လယ်နဲ့ ဆိပ်ကမ်းရှိတဲ့ တနင်္သာရီကမ်းရိုးတန်းဟာ အမေရိကန်တွေအတွက် အနောက်အုပ်စုအတွက် ဒီဟာက ဝင်ရမယ့်နေရလို့ မြင်ရတယ်။ နောက်တစ်ခုက တရုတ်ရဲ့ လက်ရှိ ဒုတိယ  Exit trade စီပေါ့ Alternative Way လို့ခေါ်တဲ့ Indian Ocean ကို ထွက်မယ့် အဓိက,က ကျနော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံပဲ ဖြစ်တယ်။ မြန်မာ နိုင်ငံမှာ ရေနက် ဆိပ်ကမ်းတွေရှိတဲ့ ကျောက်ဖြူနဲ့ ထားဝယ်၊ ရန်ကုန်ပေါ့နော်။ အဲဒီဟာတွေက တရုတ်ရဲ့ အခုလက်ရှိ အနေထား အရင်ကလည်း အရေးကြီးတယ်။ အခုကတော့ ပိုပြီးတော့မှ အရေးပါတာပေါ့။ ဆိုတော့ ဒီပထဝီနိုင်ငံရေး ကစားချက်တွေက ဆိုက်ဆိုက်မြိုက်မြိုက် မြန်မာနိုင်ငံထဲကို ပိုလို့တောင် ရောက်လာတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ အခု မြိတ်နဲ့ ထားဝယ်ကြားမှာ တိုက်ပွဲဖြစ်တာနဲ့ အနှေးအမြန် ပဲ ရှမ်းမြောက်မှာ သူတို့စိတ်ချရတဲ့ EAO တွေ နယ်မြေထိန်းသိမ်းမှုတွေ ပေါ်ပေါက်လာတယ်။ ဒါ့အပြင် ကျနော်တို့ ပြည်ထောင်စုလမ်းကိုဖွင့်တယ်။ ထောက်ပို့လမ်းကြောင်းတွေ ဖွင့်တယ်။ ဖွင့်ပြီးတော့မှ ခုနက အနောက် အုပ်စုနဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ အုပ်စုတွေကို အပြီးသတ်တိုက်ခိုက်ဖို့ ပြင်ဆင်တာတွေ ဒီလိုအချက်တွေ က မြန်မြန်ဆန်ဆန် ဖြစ်လာတယ်။ အချိန်က ဘာမှမဆိုင်ဘူးလေ” ဟု ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခင်းအကျင်းသည် တရုတ်၏ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ အိပ်မက်နှင့် အမေရိကန်၏ တရုတ်ကို ဝိုင်းရံပိတ်ဆို့ရေး မူဝါဒတို့ ထိပ်တိုက်တွေ့သော နေရာဟု ယူဆနိုင်သဖြင့် မြန်မာ့အရေးသည် ပြည်တွင်း ရေး သက်သက်မဟုတ်ဘဲ ကမ္ဘာ့အင်အားကြီးနိုင်ငံများ၏ ပထဝီနိုင်ငံရေး ကစားကွက်ထဲ အရေးကြီးသော အပိုင်းအစ တစ်ခုဟု စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

လက်ရှိ အနေအထားအရ မြန်မာနိုင်ငံသည် ထိုအင်အားကြီး နှစ်နိုင်ငံအကြား ဟန်ချက်ညီအောင် ထိန်းကျောင်းရန် ခက်ခဲနေသည့် အနေအထားမှာ ရှိနေသော်လည်း ဗဟိုအစိုးရသည် တရုတ်နှင့် ပိုမို နီးကပ်သည့် ဆက်ဆံရေးမျိုးမှာ ရှိနေသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂    

အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေး ဖော်ဆောင်ရေး ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ(NSPNC)နှင့် နိုင်ငံရေး အစုအဖွဲ့၏ အလုပ်အဖွဲ့တို့ကြား သဘောတူညီမှု ရထားသည့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရန် အချက် ၄၃ ချက်ကို လာမည့်လွှတ်တော်တွင် USDP ပါတီက မဆောင်ရွက်ခဲ့လျှင်တောင် တပ်မတော်က ဖော်ဆောင်နိုင်သည် ဟု ရခိုင့်ဦး‌ဆောင်ပါတီ(AFP) မှဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာအေးမောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်)ကို ပြင်ဆင် ဖြည့်စွက်ရန်အတွက် သဘောတူညီချက် ၄၃ ချက်နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံ ရလဒ်များမှ စုစည်းထားသည့် ပြည်ထောင်စုသဘောတူညီ ချက်များကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် ပြင်ဆင်နိုင်ရေး ဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၇ ရက် တွင် ကျရောက်သည့် (၈၁)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့ စစ်ရေးပြ အခမ်းအနား၌ ပြောကြားခဲ့သည်။ 

လွှတ်တော်တွင် အဆိုပါ အခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်‌ရေးနှင့်ပတ်သက်သည့် သဘောတူညီချက် ၄၃ ချက်ကို ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်‌ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ(USDP)မှ မဆောင်ရွက်ခဲ့လျှင် တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်များ ဘက်မှ ဦးဆောင်ရမည့်အပိုင်း ရောက်သွားနိုင်ကြောင်း ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ(AFP)မှဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာအေးမောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၎င်းက “အဲဒီလို ပြင်ဆင်ဖို့အတွက် ဦးဆောင်ရမယ့် အပိုင်းက တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်များဘက်ကို ရောက် သွားနိုင်ပါတယ်။ သို့မဟုတ် ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီကဘက်က ဦးဆောင် ကြိုးပမ်းနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီလိုနဲ့ လွှတ်တော် အတွင်းမှာ အခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေးနဲ့ပတ်သက်လို့ ပထမအကြိမ် လွှတ်တော်တုန်းကလို အဆိုတင်သွင်းတာတို့ လုပ်ငန်းကော်မတီဖွဲ့တာတို့ အဲဒီ လုပ်ငန်းကော်မတီမှာ ၄၃ ချက် အပေါင်းပေါ့‌ဗျာ။ (National Accord) တွေကို သေချာ ချမှတ်ပြီးမှ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကို အခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ခြင်းနဲ့ ပတ်သက်လို့ သုံးသပ်ချက်တို့ ၄၃ ချက် အပါအဝင် (National Accord) အပါအဝင် အချက်အလက်တွေ အားလုံးကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်မှာ သတ်မှတ်တဲ့ ကာလအတွင်းမှာ တင်သွင်းပြီးမှ အတည်ပြု ဆုံးဖြတ်ချက် ချနိုင်တယ်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ကိုယ်တိုင် က ပြောထားတာပဲဗျ။ ပြည်ခိုင်ဖြိုး မလုပ်ရင် တပ်မတော်က လုပ်မှာပေါ့။ တပ်မတော်သား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေရဲ့ တရားဝင် အခြေခံဥ‌ပဒေပါ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေနဲ့ အခြေခံဥပ‌ဒေမှာတော့ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း လက်မှတ် ထိုးရင် အခြေခံဥပဒေအရ လုပ်ကိုလုပ်ပေးရတယ်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ  အဆိုတစ်ခုကို လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် စုစုပေါင်းရဲ့ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် လက်မှတ်နဲ့ တင်နိုင်တယ်။ လက်ရှိ လွှတ်တော်အတွင်းမှာ စုဖွဲ့မှု ကို ပြန်ကြည့်ပေါ့။ အမျိုးသားလွှတ်တော်၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော် အဲဒီမှာ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်များရဲ့ အရေအတွက်သည် စုစုပေါင်း လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ၏ အရေအတွက်ထက် ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း ကျော်သလား ပေါ့။ တချို့ ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီကလည်းပဲ ပူးပေါင်းလိုက်ရင် ခုနက အဆို အထမြောက်သွားနိုင်တာပေါ့” ဟု ပြော သည်။ 

 NSPNC နဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီ အစုအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံပြင်ဆင်ရေး အချက် ၄၃ ချက် သဘောတူ လက်မှတ်ထိုးကြစဉ်

ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကို ပြင်ဆင်ပါက မူလရေးဆွဲခဲ့သည့် ပုဂ္ဂိုလ်များကသာ ပြင်မှဖြစ်မည်ဆိုသည့် အယူအဆ ခိုင်မာစွာ ရှိပုံပေါက်ကြောင်း၊ လာမည့် သင်္ကြန်အလွန်ကာလတွင် အခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ လွှတ်တော်အတွင်း အဆိုပြုခြင်းများ ပေါ်ထွန်းလာနိုင်သည်ဟု ဒေါက်တာအေးမောင်က ဆက်ပြောသည်။ 

၎င်းက “ဒီဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥ‌ပဒေကို ပြင်ဆင်ရင်လည်းပဲ မူလရေးဆွဲခဲ့တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကပဲ ပြင်မှ ဖြစ်မယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆ ခိုင်ခိုင်မာမာ ရှိပုံပေါက်ပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် ကျနော်တို့၊ ဦးကိုကိုကြီးတို့၊ ဦးစိုင်း‌အိုက်ပေါင်းတို့ စသဖြင့် ပြည်မပါတီ ပုဂ္ဂိုလ်တချို့ မပါရင်လည်းဘဲ ခုနက ရည်မှန်းချက် သန္ဓေတည်ထားပြီး ဖြစ်တာမို့လို့ ပြင်ဆင်မယ့် အဆိုသည် ပထမအကြိမ် တုန်းကလိုပဲ တတိယအကြိမ် လွှတ်တော် ဒုတိယအစည်းအဝေးလောက်မှာ ပေါ်ထွန်း လာနိုင်ပါတယ်။ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း သုံးသပ်တာက ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဦးအောင်‌လင်းဒွေး ဦးဆောင်တဲ့ ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော် နာယက သက်တမ်း နှစ်နှစ်ခွဲအတွင်းမှာ အကုန်ပြီးမြောက်ပါလိမ့်မယ်။ ပြင်ဆင်တာတို့ ဘာတို့က ဒီ ငါးနှစ်တာ သက်တမ်းမှာ ဒီ ၂ နှစ်ခွဲအတွင်းမှာ ပြီးမှဖြစ်မယ်။ အဲဒါကြောင့် ဖွဲ့စည်းပုံအ‌ခြေခံဥပဒေကို အားလုံး လက်ခံနိုင်တဲ့ အတိုင်းအတာ တစ်ခုထိ ရောက်အောင် ဒီလာမယ့် ၅ နှစ်တာ သက်တမ်းရဲ့ ပထမ ၂ နှစ်ခွဲကာလ ကနဦး တစ်နှစ်အတွင်းမှာ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းပြောရင် ကျားကုတ်ကျားခဲ ကြိုးစားကြပါလိမ့်မယ်။ အဲဒါကြောင့် တတိယအကြိမ် လွှတ်တော် ဒုတိယအစည်းအဝေးပေါ့ဗျာ သင်္ကြန်အလွန်လောက်မှာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ခြင်းနဲ့ပတ်သက်လို့ အဆိုပြုတာတို့ ပေါ်ထွန်းဖို့ ရာခိုင်နှုန်း (၉၉) လောက်ရှိပါတယ်” ဟု ပြောသည်။ 

ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၅၊ ဇန်နဝါရီလက NSPNC နှင့် နိုင်ငံ‌ရေးပါတီများ အခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးခဲ့ရာတွင် ပြင်ဆင်ရန် အတည်ပြုခဲ့ကြသော အချက်များမှာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ အခန်း(၁)မှ ၁၀ ချက်၊ ဥပဒေပြုရေးဘက်မှ ၇ ချက်၊ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲများနှင့် ပတ်သက်၍ ၃ ချက်၊ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ၁၀ ချက်ခန့်ရှိကြောင်း သိရသည်။

အဆိုပါ သဘောတူညီချက်များကို နိုင်ငံရေးပါတီများ အစုအဖွဲ့ဘက်က ဒေါက်တာအေးမောင်၊ ဦးကိုကိုကြီး၊ စိုင်းအိုက်ပေါင်း၊ ဒေါက်တာအောင်မြတ်ဦးတို့က ဦးဆောင်၍ NSPNC နှင့် ဆွေးနွေး သဘောတူညီမှု ယူခဲ့ကြ သော်လည်း ၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ၎င်းတို့ အနိုင်ရရှိခဲ့ခြင်း မရှိသည့်အတွက် ထိုသဘောတူညီချက် ၄၃ ချက်ကို မည်သူက ဦး‌ဆောင်ပြီး လွှတ်တော်တင်သွင်းမလဲ မေးခွန်းများ ထွက်ပေါ်နေသည်။

အဆိုပါ သဘောတူညီချက် ၄၃ ချက်သည် လွှတ်တော်အတွင်း ဆုံးဖြတ်ရမည် ဖြစ်သည့်အတွက် ရွေးကောက်ခံ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ၊ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်များ၏ အခန်းကဏ္ဍသည် အဓိက ဖြစ်သည်ဟု ပြည်သူ့ပါတီ (PP) မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးကိုကိုကြီးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

NSPNC နဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီ အစုအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံပြင်ဆင်ရေး အချက် ၄၃ ချက် သဘောတူ လက်မှတ်ထိုးကြစဉ်

၎င်းက “အဲဒီတော့ ဒီဟာတွေက လွှတ်တော် ပေါ်ပေါက်လာရင်တော့ လွှတ်တော်မှာ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥ‌ပဒေ ပြင်ဆင်ခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေကြမ်း တင်သွင်းတဲ့ အခါကျရင် တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်တွေက သဘောတူပြီး ဖြစ်တယ်လို့ ကျနော်တို့က ဒီလိုမျိုး နားလည်တယ်ပေါ့နော်။ အခုကတော့ အများစု အနိုင်ရပါတီက ဦးဆောင်ပြီး တင်သွင်းမလား။ ဘယ်လိုလုပ်မလဲဆိုတာ ကျနော်တို့လည်း စောင့်ကြည့်ရမှာပေါ့နော်။ လွှတ်တော်က ဆုံးဖြတ်မှာ ဆိုတော့ ဒါလွှတ်တော်မှာ ရွေးကောက် တင်မြှောက်ခံရတဲ့ ကိုယ်စားလှယ်တွေ နောက်တစ်ခါ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်တွေရဲ့ အခန်းကဏ္ဍက‌ အဓိက ဖြစ်သွားမှာပေါ့နော်။ အဲဒီတော့ တကယ်တော့ ကျနော်တို့ ၄၃ ချက် အပြင်ကို မူအားဖြင့် သဘောတူထားပြီးတော့ ဆက်လက် ဆွေးနွေးဖို့ဆိုပြီး ကျနော်တို့ သဘောတူထားတဲ့ အချက် တွေလည်း ရှိပါတယ်။ အဲဒီတော့ တကယ်ကတေ့ာ အဲဒီ အချက်အလက်တွေပါ ပူးပေါင်းပြီးတော့ ဖွဲ့စည်းပုံ ပြင်ဆင်ရေးဆိုင်ရာ ဥပဒေကြမ်း တင်သွင်းနိုင်ရင်တော့ အများ‌မျှော်လင့်နေတဲ့ အချက်တွေပါ ပါလာရင်တော့ ပိုကောင်းတာပေါ့နော်။ တချို့ အချက်တွေ ကျတော့လည်း  NSPNC ဘက်ကနေ ပြင်ဆင်ချင်တယ်လို့ အဆိုပြုတဲ့ အချက်တွေရှိတယ်။ ကျနော်တို့ နိုင်ငံရေးပါတီများ အစုအဖွဲ့ကနေ ပြင်ဆင်ချင်တယ်လို့ အဆိုပြုတဲ့ အချက်တွေ နှစ်ဖက်ဆွေးနွေးပြီးတဲ့ အခါကျတော့ မပြင်ဘဲ ဒီတိုင်းထားတာလည်း ကောင်းပါတယ်ဆိုပြီးတော့ သဘောတူလိုက် တာ‌ မျိုးတွေလည်းပါတယ်။ ဒါကြောင့် ၄၃ ချက်က ၄၃ ချက်စလုံးက ပြင်မယ်ဆိုတာမျိုး မဟုတ်ဘဲနဲ့ မပြင်တော့ ဘူးလို့ သဘောတူတဲ့ အချက်တစ်ချို့လည်း ပါတယ်ပေါ့နော်” ဟု ပြောသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၅ အထွေထွေ ‌ရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်အထိ အပိုင်း (၃) ပိုင်းခွဲ၍ ကျင်းပခဲ့ပြီး လွှတ်တော် ခေါ်ယူ၍ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဒုဥက္ကဋ္ဌများ ရွေးချယ် တင်မြှောက်ခြင်း၊ ဒုသမ္မတလောင်းများ ‌ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ထားပြီးဖြစ်သည်။

ထို့နောက် သမ္မတ ရွေးချယ်ခြင်းနှင့် ဧပြီလထဲမှာ အစိုးရသစ် ဖွဲ့စည်းခြင်းများ ဆက်လက် ဆောင်ရွက်သွားရန် ရှိနေသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂

မြန်မာနိုင်ငံရှိ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အနေဖြင့် အဆိုတစ်ခု တင်သွင်းမည်ဆိုလျှင် လွှတ်တော်တွင် မကြားနာရသေးခင် ပြင်ပ၌ လူသိရှင်ကြား ချပြဆွေးနွေးခွင့်မရှိကြောင်း ဥပဒေအရ တားမြစ်ထားသည်ဟု လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် နိုင်ငံရေးပါတီများက ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွှတ်တော် အဆိုတင်သွင်းမှုနှင့် ဥပဒေပြုရေး လုပ်ငန်းစဉ်များကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော်ဆိုင်ရာ ဥပဒေ/နည်းဥပဒေများဖြင့် စနစ်တကျ စီမံထားသည်။ 

ထို့အပြင် အဆိုနှင့်စပ်လျဥ်းသည့် ကန့်သတ်ချက်များနှင့် စည်းကမ်းချက်များတွင် နည်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၆၂ (ဃ) တွင် နာယက,က ခွင့်မပြုရသေးမီ မည်သည့်အဆိုကိုမျှ ထုတ်ပြန်ကြေညာခြင်း မပြုရဆိုသည့် အချက်ကို ပြဋ္ဌာန်းထား သည်။

လွှတ်တော်တွင် အဆိုတင်သွင်းပြီးမှသာ မီဒီယာများကို ပြောခွင့်ရှိသည်ဆိုသည့် ဥပဒေကို လွှတ်တော်၌ ပြဋ္ဌာန်း ထားကြောင်း ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ(AFP)ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာအေးမောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အသေးစိတ်ကတော့ ပြောဖို့ခက်ပါတယ်၊ အဲဒီလိုပြောမိရင် သူ့မှာ ဥပဒေတစ်ခုရှိတယ်ဗျ။ မည်သည့်အဆို၊ မည်သည့် ဥစ္စာမဆို လွှတ်တော်တွင်းမှာ မကြားနာခင် ပြင်ပမှာ ပြောဆိုဆွေးနွေးရင် အဲဒီဆွေးနွေးချက်တွေကို လွှတ်တော်က လက်ခံလို့ မရဘူး။ ပထမအကြိမ် လွှတ်တော်မှာ အဲဒီလိုပဲ လွှတ်တော်ဥပဒေမှာ ပြဋ္ဌာန်းထားတယ်။ အဲဒါကြောင့် အဆိုတစ်ခုကို အင်တာဗျူး တစ်ခုမှာ ပြောမိတယ်၊ မီဒီယာမှာ ပါမိတယ်ဆိုရင် အဲဒီဥစ္စာကို ကျနော်တို့ လွှတ်တော်မှာ အဆိုတင်လို့ မရတော့ဘူး၊ ဆွေးနွေးလို့ မရတော့ဘူး၊ ဒါလွှတ်တော် ဥပဒေအရ ဥက္ကဋ္ဌက ပယ်ပိုင်ခွင့် ရှိတယ်။ လွှတ်တော်မှာ ပြောပြီးမှ ခင်ဗျားတို့ မီဒီယာတွေကို ပြောခွင့်ရှိတယ်ဆိုတဲ့ဥစ္စာ သူတို့ပြဋ္ဌာန်း ထားတာရှိပါ တယ်”ဟု ပြောသည်။

ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌနဲ့ ဒုဥက္ကဋ္ဌကို တွေ့ရစဉ်

လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များသည် အဆိုလွှာတွင် လက်မှတ်ရေးထိုး၍ သက်ဆိုင်ရာ လွှတ်တော်ရုံး ညွှန်ကြား ရေးမှူးချုပ်ထံ ပေးပို့ကာ ဥက္ကဋ္ဌ၏ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် တင်သွင်းရသည်။

လွှတ်တော်ထဲ၌ အဆိုတင်သွင်းရာတွင် သာမန်အဆို၊ အရေးကြီးအဆို၊ ဝမ်းနည်းကြောင်း အဆို၊ ဝမ်းသာကြောင်း အဆိုနှင့် စွပ်စွဲပြစ်တင်ခြင်းဆိုင်ရာ အဆိုဟူ၍ (၅) မျိုးရှိသည်။

လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အနေဖြင့် ပုဂ္ဂိုလ်စွဲ၊ ပါတီစွဲ မထားဘဲ နိုင်ငံတော်၏ အမျိုးသားအကျိုးစီးပွား၊ နိုင်ငံ တော်နှင့် နိုင်ငံသားများ၏ အကျိုးစီးပွားကိုသာ ဦးထိပ်ထားပြီး အပြန်အလှန် လေးစားမှုနှင့် ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းကြ ရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယက ဦးအောင်လင်းဒွေးက ပြောကြားထားသည်။

လွှတ်တော်တွင် အဆိုများ၊ မေးခွန်းများ မတင်ပြရသေးခင် သတင်းဌာနများကို ပေးခွင့်မရှိကြောင်း၊ ဥပဒေ ချိုး ဖောက်လျှင် အဆိုမေးခွန်းများအား ပယ်ခံရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးလှဆွေက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အဲဒါလွှတ်တော်ရဲ့ ဥပဒေပါဗျ။ လွှတ်တော်မှာ ပြဋ္ဌာန်းထားတဲ့ ဥပဒေဖြစ်တယ်။ ဒီဥပဒေ ချိုးဖောက်လို့ မရဘူး လွှတ်တော်မှာ အဆိုတွေ၊ မေးခွန်းတွေ မတင်ပြရသေးခင်မှာ သတင်းဌာနတွေကို ပေးခွင့်မရှိပါဘူးဗျ။ အဲ ဒါဥပဒေပါဗျ။ ဥပဒေချိုးဖောက်ရင် အဲဒီမေးခွန်းတွေ အဲဒီအဆိုတွေက ပယ်ခံရမှာပါ။ သို့သော် ကျနော်ဖတ်ပြီးပြီ ကျနော် ပထမအကြိမ်ထဲကလည်း ဒါရှိတယ်။ ဒါတွေကို ဒီလွှတ်တော်ရဲ့ အရေးရာဘောင်တွေမှာ ဆွေးနွေးတဲ့ အချက်တွေ၊ နောက်တစ်ခါ လွှတ်တော်တွေ၊ မေးခွန်းတွေ၊ အဆိုတွေ မမေးခင်မှာ ကြိုတင်ပြီးတော့ သတင်းပေါက် ကြားစေနိုင်တဲ့ အရာတွေကို မလုပ်ရဘူးဆိုပြီးတော့ ဥပဒေပြဋ္ဌာန်း ထားပါတယ်ဗျ။ ကျနော်တို့ လွှတ်တော်ဆိုင်ရာ ဥပဒေတွေ ဒါရှိပါတယ်ဗျ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်၊ ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်မှာရော သုံးခုလုံး ရေးထားပါတယ်”ဟု ပြောသည်။

လွှတ်တော်၏ အဓိက အခန်းကဏ္ဍမှာ ပြည်သူ့ဆန္ဒကို ကိုယ်စားပြု၍ ဥပဒေပြုခြင်း၊ အစိုးရ၏ လုပ်ဆောင်ချက် များကို ကြီးကြပ်စစ်ဆေးခြင်းနှင့် အမျိုးသားရေးရာများတွင် ဆုံးဖြတ်ချက် ချမှတ်ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် ဥပဒေပြု မဏ္ဍိုင်အဖြစ် တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု၊ ဒီမိုကရေစီနည်းကျ တာဝန်ခံမှုနှင့် ရေရှည်တည်တံ့သော ငြိမ်းချမ်းရေးတို့ကို အာမခံနိုင်သည့် နိုင်ငံရေးစနစ်ကို တည်ဆောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။

လွှတ်တော် ကျင်းပနေစဉ်

ထိုဥပဒေသည် လွှတ်တော် အစ ကာလလည်း ဖြစ်သောကြောင့်  ပိုပြီး ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်းလေးနှင့် သေသေ ချာချာ စနစ်တကျ ဆွေးနွေးစေချင်သည့် ရည်ရွယ်ချက်ဟုထင်ကြောင်း နာဂအမျိုးသားပါတီ(NNP)ဥက္ကဋ္ဌ ဦးရှုမောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ကျနော်ကတော့ တိုင်းဒေသ လွှတ်တော်မှာဆိုတော့ ကျနော်တို့မှာတော့ အဲဒီလို ညွန့်ကြားချက်တွေတော့ မရှိဘူးဗျ။ ဟိုအကြောင်းအရာက ကျနော်တို့က သေချာမသိရတဲ့ အတွက်ကြောင့် ကျနော်တို့ အဲဒီအပေါ်မှာ မှတ်ချက်ပေးဖို့ကတော့ မလွယ်ဘူးထင်တယ်ဗျ။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဘယ်လို အကြောင်းတရားနဲ့ ထုတ်ပြန် ထားလဲဆိုတဲ့ အနေအထားတွေလည်း အမျိုးမျိုး ရှိနိုင်တယ်လေ။ သို့သော်ငြားလည်း ဒီလိုမျိုးက လွှတ်တော်ထဲမှာ အဆိုတင်သွင်းဖို့အတွက် ဒါလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ သော်လည်းကောင်း၊ လွှတ်တော်သဘာပတိနဲ့ ဥက္ကဋ္ဌတွေက လက်ခံ အတည်ပြု ထားခြင်း မရှိသေးတဲ့ အချိန်မှာ တနည်းအားဖြင့် လွှတ်တော်ထဲမှာ မဆွေးနွေးရသေးတဲ့ အချိန်မှာ ဟိုအပြင်မှာ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပြောဆိုတာမျိုး၊ မီဒီယာတွေနဲ့ ပြောဆိုတာမျိုး ကိစ္စတွေ တကယ်လို့ လုပ်ခဲ့မယ်ဆိုရင်တော့ မလိုလားအပ်တဲ့ ရှုပ်ထွေးမှုတွေ၊ အကျယ်အကျယ် ပြောရတဲ့ဟာတွေ ဖြစ်သွားရင် လူထုကြားမှာလည်း ဝေဝါးစရာ တွေ အဲဒီလိုမျိုးတွေ ဖြစ်တာမျိုးကို မလိုလားအပ်တဲ့ ရှုပ်ထွေးစရာတွေ ဖြစ်တဲ့ဟာမျိုးကို ရှောင်ကျဥ်ချင်တဲ့ သဘောလို့ ကျနော်ကတော့ အဲဒီလိုပဲ မြင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အခုလည်း ဒီ တိုင်းပြည် လွှတ်တော်အစ ကာလ လည်း ဖြစ်တယ်ဆိုတော့ ပိုပြီးတော့ ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်းလေးနဲ့ သေသေချာချာ စနစ်တကျလေး ဆွေးနွေးစေချင် တဲ့ ရည်ရွယ်ချက်လို့ပဲ ကျနော်တော့ ထင်ပါတယ်”ဟု ပြောသည်။

အဆိုများတွင် သာမန်၊ အရေးကြီး၊ ဝမ်းနည်း/ဝမ်းသာကြောင်းနှင့် စွပ်စွဲပြစ်တင်ချက်များဟူ၍ အမျိုးအစားခွဲခြား ထားပြီး ဥက္ကဋ္ဌ၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် တင်သွင်းနိုင်ကာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့်အညီ ဥပဒေကြမ်းများကိုလည်း တင်သွင်း အတည်ပြုကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂

မြန်မာနိုင်ငံတွင် လက်ရှိ စတင်ကျင်းပနေပြီဖြစ်သည့် လွှတ်တော်သစ်နှင့် ဧပြီလအတွင်း တက်လာတော့မည့် အစိုးရသစ်တို့လက်ထက် ငြိမ်းချမ်းရေးကို မလုပ်ဆောင်နိုင်ပါက လူထု ဒုက္ခရောက်မည်ဖြစ်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

နှစ်ပေါင်း ၈၀ နီးပါးကြာ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခနှင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲ ဖြစ်ပြီးနောက် ရှုူပ်ထွေး လာသည့် မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်း၌ တက်လာမည့် အစိုးရသည် ငြိမ်းချမ်းရေးရရန် အဓိက ကြိုးစားရမည့် လုပ်ငန်းတစ်ခုဟုမြင်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူတစ်ဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ငြိမ်းချမ်းရေး မလုပ်နိုင်လို့ရှိရင်တော့ ကျနော်တို့ တိုင်းပြည်က အဓိကအားဖြင့် ပြည်သူလူထုတွေလည်း ဒုက္ခရောက်မယ်။ နောက် ထုတ်လုပ်ရေး၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ စီးပွားရေး ဘက်ပေါင်းစုံကလည်း ဒုက္ခကျဆင်းမှာပေါ့။ ကျဆင်းတဲ့အခါ ပိုပြီးတော့ အခြေအနေတွေက ဆိုးသွားဖို့ပဲရှိတာပေါ့။ အခုဆိုရင်ပဲ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးက မရှိ သလောက် ဖြစ်နေတော့ ပြည်သူလူထုရဲ့ ထွက်ကုန်တွေလည်း မရောင်းရဘူး။ နိုင်ငံခြားကနေပြီးတော့ မရှိမဖြစ် တင်သွင်းရမယ့် ပစ္စည်းတွေလည်း ဈေးကြီးပေးပြီးတော့မှ သုံးနေရတယ်။ နောက်တစ်ခါ အစိုးရကလည်း အဲဒီ အပေါ်ကနေ အခွန်အကောက်တွေ မရဘူး။ အဲဒီတော့ ဘယ်ဘက်ကမှ မကောင်းဘူး။ အဲဒီလိုဖြစ်နေတဲ့ အတွက် ကြောင့်မို့လို့ ငြိမ်းချမ်းရေးကတော့ အမြန်လိုအပ်နေတယ်။ နောက်တစ်ခုက နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးတွေ ဘာတွေ ကျဆင်းနေတဲ့ အတွက်ကြောင့် တရုတ်ပြည်ကလည်း မကျေနပ်ဘူး။ သူကလည်း ဖွင့်ပေးစေချင်နေတယ်။ အဲဒီလို တွေ ဖြစ်နေတော့ ကျနော်တို့ ငြိမ်းချမ်းရေး ရဖို့အတွက်တော့ အဓိက,က နောင်တက်လာမယ့် အစိုးရက အဓိက ကြိုးစားရမယ့် လုပ်ငန်းတစ်ခုလို့ မြင်တယ်” ဟု ပြောသည်။

ယာယီသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နဲ့ KNU ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း မူတူစေးဖိုးကို တွေ့ရစဉ်

လက်ရှိတွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်နေ့အထိ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေး‌ကောက်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လအတွင်း၌ ပြည်သူ့လွှတ်တော်၊ အမျိုးသားလွှတ်‌တော်၊ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်လွှတ်တော်တို့ကို စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။

ထို့နောက် သက်ဆိုင်ရာ လွှတ်တော်အသီးသီးအား ဦးဆောင်ကျင်းပမည့် ခေါင်းဆောင်ပိုင်းများကိုလည်း ရွေးချယ်ခဲ့ကြပြီးနောက် ဒုတိယသမ္မတ ၃ ဦးကိုလည်း ရွေးချယ်ထားပြီးဖြစ်သည်။

ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော် အစုအဖွဲ့က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၊ ရွေးကောက်ခံ အမျိုးသား လွှတ်တော် အစုအဖွဲ့က ဒေါ်နန်းနီနီအေးနှင့် တပ်မတော်သား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အစုအဖွဲ့က ဦးညိုစော အား ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ရွေးချယ်ထားပြီး ၎င်းတို့သုံးဦးထဲမှ တစ်ဦးအား သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက် တင်မြှောက်မည်ဖြစ်သည်။

ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ဒုတိယသမ္မတလောင်း သုံးဦးအား ကနဦး တင်မြှောက်ရမည်ဖြစ်ပြီး မဲအများဆုံး ရသူက သမ္မတ၊ ဒုတိယမဲအများဆုံး ရသူက ဒုတိယသမ္မတ (၁) ဖြစ်လာကာ မဲအနည်းအဆုံး ရသူက ဒုတိယ သမ္မတ (၂) ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။

ထို့ပြင် တပ်မတော်အတွင်း၌လည်း တပ်ချုပ်နှင့် ဒုချုပ် ရာထူးအပြောင်းအလဲများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ကာ တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်ကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦးသို့ လည်းကောင်း၊ ဒုတိယတပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီး ချုပ် ရာထူးကို ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်စွာလင်းသို့ လည်းကောင်း လွှဲပြောင်း ပေးအပ်ထားသည်။

အစိုးရအသစ်နှင့် လွှတ်တော်အသစ်တို့ အနေဖြင့် နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲများ၊ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်များကို ပြန်လည် စတင်နိုင်ပါက ယခုနှစ် မကုန်ခင် လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခအချို့ ငြိမ်သွားနိုင်ကြောင်း NCA ထိုးထားသည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ် (PNLO-NCA/S) မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်ဥက္ကာက CNI သတင်းဌာန သို့ ပြောသည်။

လက်နက်ကိုင် ခေါင်းဆောင်များကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “နောက်ပြီးတော့ နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲတို့၊ ငြိမ်းချမ်း‌ရေး လုပ်ငန်းစဉ်တို့ ပြန်စဖြစ်တယ်ဆိုရင် လက်နက်တွေ အားလုံး ရှိနေသေးပေမယ့် နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲ ပေါ်ဖို့အတွက် ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်တဲ့ နေရာမှာတော့ အပစ် အခတ်ရပ်စဲရေးက အဓိကကျတာပေါ့။ ဒါကြောင့် အဲဒါကို အရင်စနိုင်ရင်တော့ အစိုးရသစ်နဲ့ လွှတ်တော်အသစ်က စနိုင်ရင်တော့ ဒီနှစ် မကုန်ခင်မှာတော့ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတချို့ ငြိမ်သွားနိုင်တယ်လို့ ပြောနိုင်တာပေါ့။ ကျန်ရင်တော့ အလယ်ပိုင်းလောက်ပဲကျန်မယ်။ အလယ်ပိုင်းကလည်း ဖြစ်ဖြစ်မြောက်မြောက်တော့ လုပ်နိုင်မယ် မထင်ပါဘူး။ စဖို့လိုမယ်လို့ ယူဆနိုင်တာ မဟုတ်ဘူး။ စဖို့လိုပြီ။ ဘာကြောင့်ဆို လွှတ်တော်နဲ့အစိုးရမှာ လတ်တ လော လုပ်ရမယ့်ဟာက သူတို့အတွက် တိုင်းပြည်ကြီး ပျက်စီးနေတယ်။ ဗုံးတွေပစ်နေတယ်။ ပဋိပက္ခတွေ ဖြစ်နေ တယ်။ အဲဒါကို နည်းနည်းလေး အရှိန်လျော့ သွားအောင်လုပ်ဖို့က လွှတ်တော်နဲ့အစိုးရသစ်ရဲ့ တာဝန်ကို။ အဲဒါကို တော့ သူတို့ ဦးစားပေးပြီး လုပ်မယ်လို့ ယူဆပါတယ်။ အဲဒီလို လုပ်မှပဲ သူတို့အပေါ်မှာ အာဆီယံ အပါအဝင်ပေါ့ အိမ်နီးနားချင်းနိုင်ငံတွေ၊ နိုင်ငံတကာရဲ့ အသိအမှတ်ပြုမှု ရောက်လာနိုင်တယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ အဲဒီလို မလုပ်ဘူး ဆိုရင် သူတို့ကို အသိအမှတ် မပြုဘူးဆိုတဲ့ အပြောအဆိုတွေက ရှိနေပါတယ်။ သူတို့အနေနဲ့ အဲဒီက ဖောက်ထွက်ဖို့ ခက်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

လွှတ်တော်တစ်ခုသည် ဥပဒေပြုရေးထက် ပိုမိုတဲ့ တာဝန်များရှိပြီး အစိုးရ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ထိန်းကျောင်း တည့်မတ်ပေးနိုင်သည့် အာဏာရှိရန် လိုအပ်ကာ လူနည်းစု တိုင်းရင်းသားများနှင့် အလွှာအသီးသီးမှ အသံများအား ဖော်ဆောင်ပေးနိုင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ယူဆကြသည်။

လက်ရှိတွင် သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များအလိုက် သိမ်းပိုက် ရရှိထားသည့် နယ်မြေများအလိုက် အရေးပါမှု ကွာခြားသဖြင့် တစ်ဖွဲ့စီ သီးခြား တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှသာ ရမည်ဖြစ်ကြောင်း  ၎င်းတို့က သုံးသပ်ကြ သည်။

ထိုသို့ တွေ့ဆုံနိုင်ရေးအတွက် လက်ရှိတွင် အပြန်အလှန် ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်ရေးသည် အဓိက အဟန့် အတား ဖြစ်နေနိုင်ပြီး မြန်မာ့ငြိမ်းချမ်းရေးသည် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေး အပေါ်မှာပဲ မူတည်နေကြောင်း ၎င်းတို့က ထောက်ပြသည်။

ထို့ကြောင့် ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်နဲ့ အရင်းအမြစ် ခွဲဝေမှု (Resource Sharing) ဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်များသည် ငြိမ်းချမ်းရေးကို ရေရှည်တည်တံ့စေမှာဖြစ်ကာ အစိုးရသစ် အနေဖြင့် ပြည်နယ်အသီးသီးက ဒေသခံများ၏ လိုလား ချက်ကို လက်တွေ့ကျကျ အကောင်အထည်ဖော်ရန် လိုအပ်ကြောင်းလည်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက သုံးသပ်ကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂

နန်းနီနီအေးသည် မြန်မာနိုင်ငံမှာ ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၄ ရက်နေ့ လွတ်လပ်ရေး ရပြီးသည့်နောက် နှစ်ပေါင်း ၈၀ နီးပါးအတွင်း အမျိုးသားများသာ ဦးဆောင်ခဲ့သည့် ဒုတိယသမ္မတနေရာကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်က ရရှိခဲ့ သည်။

ထို့ကြောင့် နန်းနီနီအေးသည် မြန်မာနိုင်ငံမှာ ပထမဆုံး အမျိုးသမီး ဒုတိယသမ္မတ အနေဖြင့် ထွက်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော အမျိုးသမီး ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်လာသူ နန်းနီနီအေးကို ၁၉၆၉ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၁၂ ရက်တွင် ဖခင် စောဘိုးနီ၊ မိခင် နန်းအေးကြည်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့ပြီး မွေးချင်းများအနက် သမီးအကြီးဆုံးဖြစ်သည်။

သူမသည် ကရင်လူမျိုး အမျိုးသမီး နိုင်ငံရေးသမား တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။

နန်းနီနီအေး၏ ဖခင်ဖြစ်သူ စောဘိုးနီသည် ဦးနေဝင်း လက်ထက် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ (မဆလ) ခေတ်၌ ကရင်ပြည်နယ်၊ ပါတီယူနစ်က လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်ပြီး မိခင်ဖြစ်သူက နန်းအေးကြည်သည် နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း၊ အငြိမ်းစား လက်ထောက်ညွှန်မှူးဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ဖခင် စောဘိုးနီသည် ဦးသိန်းစိန် လက်ထက်က တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ် (NCA)အရ အစိုးရ၊ တပ်မတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအကြား ပစ်ခတ်မှုရပ်စဲရေး ခိုင်မာစေ ရန်နှင့် အငြင်းပွားမှုများအား ဖြေရှင်းရန် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ပြည်နယ်အဆင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေး ဆိုင်ရာ ပူးတွဲစောင့်ကြည့်ရေးကော်မတီ(JMC-S)မှာ ပါဝင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။

ဒုသမ္မတ နန်းနီနီအေးကို တွေ့ရစဉ်

နန်းနီနီအေးသည် သိပ္ပံဘွဲ့ (သတ္တဗေဒ ဂုဏ်ထူးတန်း) B.Sc (Hons: Zoology) ကို ရရှိခဲ့သည့်အပြင် ကွန်ပျူတာ သိပ္ပံပညာ ရပ်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့လွန်ဒီပလိုမာ D.C.Sc နှင့် သတင်းအချက်အလက် သိပ္ပံမဟာဘွဲ့ M.I.Sc တို့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။

နိုင်ငံရေးလောကသို့ မဝင်ရောက်မီတွင် ပညာရေးဝန်ထမ်းအဖြစ် ၁၇ နှစ်နီးပါး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၃ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်အထိ မြဝတီမြို့နယ်၊ သင်္ဃန်းညီနောင် အထကနှင့် ဘားအံမြို့နယ်၊ အထက (၂) တို့တွင် မူလတန်းပြ ဆရာမအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်အထိ အလယ်တန်းပြ ဆရာမအဖြစ် လည်းကောင်း တာဝန်ယူခဲ့သည်။ 

ထို့နောက် ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်တွင် နည်းပြနှင့် လက်ထောက် ကထိကအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ပါတီစုံအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၌ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရန် နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းတာဝန်မှ နှုတ်ထွက်ခဲ့သည်။

၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီကို ကိုယ်စားပြု၍ ကရင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆)မှ အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ပထမအကြိမ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင်လည်း အဆိုပါ မဲဆန္ဒနယ်မှပင် ထပ်မံအနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး အမျိုးသား လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ၂၀၂၁ ခုနှစ်အထိ ဒုတိယအကြိမ် ဆက်လက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

နန်းနီနီအေးသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၁ ခုနှစ်အထိ အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ကရင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၆) မှ နှစ်ကြိမ်ဆက်တိုက် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရပြီး လွှတ်တော် သက်တမ်းအတွင်း စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဆိုင်ရာကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ အပါအဝင် အရေးပါသော ကော်မတီ တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

လွှတ်တော်ကနေ ဒုသမ္မတ ရွေးချယ် တင်မြှောက်စဉ်

လွှတ်တော်သက်တမ်းအတွင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ရာတွင် စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဆိုင်ရာ ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ၊ အမျိုးသမီးနှင့် ကလေးသူငယ်ဆိုင်ရာကော်မတီဥက္ကဋ္ဌနှင့် လွှတ်တော် အခွင့်အရေးကော်မတီ အတွင်းရေးမှူး တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ၊ ပြည်သူများ တိုင်ကြားစာနှင့် အသနားခံစာကော်မတီ၊ လွှတ်တော်အုပ်ချုပ်မှု မူဝါဒဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းရေးအဖွဲ့တို့တွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သလို မြန်မာ-လာအိုနှင့် မြန်မာ-သြစတြေးလျား လွှတ်တော်ချင်းချစ်ကြည်ရေး အဖွဲ့များတွင်လည်း အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။

လက်ရှိတွင် ကရင်ပြည်နယ် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ(USDP)ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ပြီး ၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၌ အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ် (PR) အရ ဘားအံ မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂)မှ ကရင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက် ခံခဲ့ရသည်။

ထို့နောက် နန်းနီနီအေးသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော အမျိုးသားလွှတ်တော် အစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေး၌ ၎င်းအား ဒုတိယသမ္မတလောင်း တစ်ဦးအဖြစ် အဆိုပြုတင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

မတ်လ ၃၁ ရက်တွင် ကျင်းပသည့် အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ တွင် နန်းနီနီအေးသည် ထောက်ခံမဲ (၁၁၇) မဲဖြင့် အမျိုးသားလွှတ်တော် အစုအဖွဲ့က တင်မြှောက်သော ဒုတိယ သမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပေါ်ပေါက်လာသည့် လွှတ်‌တော်နှင့်အစိုးရသည် ပြည်သူလူထုကို ကိုယ်စားပြုသည့် လွှတ်တော် နှင့်အစိုးရ ဖြစ်ရန်လိုအပ်သည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူများနှင့် ပြည်သူများက ထောက်ပြကြသည်။

ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်အရ မကြာခင် ပေါ်ပေါက်လာမည့် လွှတ်တော်သည် ပြည်သူလူထုကို ကိုယ်စားပြုမှု စစ်မှန်မှုရှိ သလားဆိုသည်ကို မေးခွန်းထုတ်စရာ ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း၊ လာမည့် လွှတ်တော်ထဲတွင် နိုင်ငံရေး ဆန်ဆန်နှင့် အပြန် အလှန် ထိန်းကျောင်းမှုများ၊ အတိုက်အခံ ပီသမှုများ တွေ့မြင်နိုင်စရာ လျော့နည်းလိမ့်မည်ဟု ယူဆကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးကျော်ထက်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၎င်းက “အခုက ကျနော်တို့ မဲပေးသူ အရေအတွက်က လိုအပ်သလောက်က မဲပေးခွင့်ရှိတဲ့ အရေအတွက်ရဲ့ ထက် ဝက်လောက်ပဲ မဲထွက်ပေးတာ ရှိတယ်ပေါ့ဗျာ။ နောက်ပြီးတော့ မဲစာရင်း ကျန်ခဲ့တဲ့သူတွေ အများကြီးရှိတာပေါ့။ အဲ့ဒီလို ဖြစ်စဉ်တွေ ဖြစ်နေတဲ့အတွက် ဒီမှာရွေးချယ်ခံရတဲ့သူတွေက တကယ်ကို ပြည်သူ့ကို စစ်မှန်တဲ့ ကိုယ်စား ပြုမှု စစ်စစ်မှန်မှန် ဖြစ်ရဲ့လားဆိုတဲ့ ကိစ္စကလည်း ဒီအခြေအနေပေါ်မှာ ကျနော်တို့ မေးခွန်းထုတ်စရာတွေ ဖြစ်ခဲ့ တာကို တွေ့ရတယ်ပေါ့။ အဲဒီတော့ လွှတ်တော်ကြီးကလည်း ပြည်သူကို တကယ် ကိုယ်စားပြုပြီးတော့မှ တကယ့် နိုင်ငံရေးဆန်ဆန်နဲ့ ပြန်လည် ထိန်းကျောင်းမှုတွေ ပြီးရင် လွှတ်တော်ထဲမှာအတိုက်အခံ ပီသမှုတွေကို တွေ့နိုင်မလား ဆိုတာက တော့ ကျနော်တို့ရဲ့ နိုင်ငံရေး သုံးသပ်ချက်အရတော့ လျော့နည်းလိမ့်မယ်လို့ ကျနော်တို့ ယူဆပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ အတိုက်အခံ ပါတီတွေနဲ့ အတိုက်အခံ နာမည်ကြီးတဲ့ နိုင်ငံရေးသမားတွေဟာ ရွေးကောက် ပွဲမှာ အနိုင်ရရှိခဲ့ခြင်း မရှိဘူး။ ထို့အတူပဲ အတိုက်အခံ အင်အားစုတွေ ပါတီတွေဟာလည်း ဖျက်သိမ်းခံရတာရှိ တယ်။ မဲရှုံးခဲ့တာတွေ ရှိတယ်ပေါ့ဗျာ။ အဲဒီတော့ ဒီလို အခြေအနေ အရပ်ရပ်မှာတော့ ကျနော်တို့က ဒီအစိုးရနဲ့ လွှတ်တော်နဲ့ ဆိုတာကတော့ ညှိနှိုင်းပြီးတော့မှ လုပ်ဆောင်သွားမယ်။ လုပ်ငန်းတွေ ဖော်ဆောင်သွားမယ့် လွှတ်တော်နဲ့ အစိုးရတစ်ရပ် အစိုးရအနေနဲ့ပဲ ဖြစ်ပေါ်လာလိမ့်မယ်လို့ ယူဆတယ်ပေါ့”ဟု ပြောသည်။ 

အမျိုးသားလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးအောင်လင်းဒွေးကို တွေ့ရစဉ် 

ထို့အပြင် နိုင်ငံ့အတွက် အဘက်ဘက်မှ ပြင်ဆင်ရန် လိုအပ်နေသည့် အနေအထားဖြစ်၍ အစိုးရသည် လူမပြောင်း လျှင် မူပြောင်းရန် လိုအပ်သည်ဟု ဦးကျော်ထက်က ဆက်ပြောသည်။ 

၎င်းက “အဘက်ဘက်ကနေ ပြုပြင်ပြင်ဆင်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ အနေအထား တစ်ရပ်ဖြစ်တဲ့ အတွက်တော့ ဒီအစိုးရက လူတွေကတော့ ပြောင်းလဲသွားတာ သိပ်မတွေ့ရဘူး။ ဒီလူတွေကတော့ ဒီလူတွေပဲ ပြန်တွေ့ရတာပေါ့ဗျာ။ အဲဒီလို ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် မူတွေ Policy တွေတော့ ပြောင်းဖို့လိုတာပေါ့။ အစိုးရတစ်ရပ် အနေနဲ့ ပေါ်လစီတွေ ပြောင်း ဖို့ လိုမယ်။ လွှတ်တော်ကလည်း အဆိုကောင်း မေးခွန်းကောင်းတွေကို လုပ်ပြီးတော့မှ ပေါ်လစီကောင်းတွေ ပေါ် ပေါက် လာလို့ရှိရင် ဥပဒေကောင်းတွေကို တင်သွင်းဖို့လိုမယ်။ အစိုးရကလည်း ပေါ်လစီကောင်းတွေ ချမှတ်ဖို့လို တယ်။ အဲဒီတော့ လူမပြောင်းရင် မူပြောင်းပေါ့ဗျာ။ မူပြောင်းရင်တော့ နိုင်ငံသက်‌သာရာ သက်သာကြောင်း ပေါ်လာနိုင်စရာရှိမယ်။ လူတော့ မပြောင်းဘူး။ မူလည်း မပြောင်းဘူးဆိုရင်တော့ ကျနော်တို့ ဒီလိုပဲ ပြောမယ်ဆိုရင် ကြိုးတော့ ကြိုးစားတာပေါ့ဗျာ။ ဒါပေမယ့် အရာသိပ်မထင်တဲ့ အနေအထား တစ်ခုနဲ့ ကျနော်တို့ ဆက်လက် ပြီး တော့မှ ငါးနှစ်တာ ကာလကို ဖြတ်သန်းရမယ့် အနေအထားတစ်ခု ဖြစ်သွားနိုင်တယ်ပေါ့” ဟု ပြောသည်။ 

လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များသည် အောက်ခြေ ပြည်သူလူထု၏ အသံနှင့် လိုအပ်ချက်များကို သိရှိ နားလည်ရန် လိုအပ်ကြောင်း၊ လွှတ်တော် အခင်းအကျင်း ပေါ်လာခြင်းသည် အာဏာခွဲဝေကျင့်သုံးသည့် ယဥ်ကျေးမှု ပေါ်ပေါက် လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ အပြန်အလှန် ထိန်းကျောင်းပြီး ၎င်းမှတဆင့် ပိုမိုအားကောင်းသည့် နိုင်ငံရေးစနစ်၊ နိုင်ငံရေး ယဥ်ကျေးမှု တိုးတက်လာရန် ကြိုးစားကြရမည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသူများက ထောက်ပြကြသည်။    

အစိုးရနှင့် လွှတ်တော်သည် စည်းချက်ညီညီနှင့် ကိုင်တွယ်လုပ်‌ဆောင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း၊ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်သည့်တိုင် နိုင်ငံ့အကျိုးအတွက် အမြှော်အမြင် ကြီးကြီးနဲ့ ကြိုးစားဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးလှဆွေက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

လွှတ်တော်၏ ဆောင်ပုဒ်ကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “ကျနော်တို့က ပြည်သူကိုယ်စားပြုတဲ့ ကိုယ်စားလှယ်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ပြည်သူတွေ လိုအပ်ချက်တွေကို ကျနော်တို့က လွှတ်တော်မှာ တင်ပြမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို တင်ပြလို့ အစိုးရအဖွဲ့က သူတို့ တတ်နိုင်တာကို လုပ်ပေးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့ မတတ်နိုင်တာကျလည်း လုပ်ပေးနိုင်ချင်မှ လုပ်ပေးပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီတော့ ကျနော် တို့က ပြည်သူကို ကျတော့ ကျနော်တို့က ရှင်းပြရမှာပေါ့။ ဒါတော့ ကျနော်တို့က တင်ပြပေမယ့်လို့ အစိုးရကတော့ ဒါကတော့ လုပ်ပေးမယ်လို့ ပြောတယ်။ ဒါကတော့ လောလောဆယ် လတ်တလောတော့ မလုပ်ပေးနိုင်သေးဘူးလို့ ပြောတယ်။ အဲဒါတွေကို ရှင်းပြမှာပါဗျ။ အစိုးရနဲ့လွှတ်တော်နဲ့က စည်းချက် ညီရမှာပေါ့နော်။ ကျနော်တို့က တင်ပြ မယ်။ လွှတ်‌တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေကလည်း ဦး‌နှောက်ရှိပါတယ်။ ဦးနှောက်ရှိရှိနဲ့ ကျနော်တို့က ဆောင်ရွက်သွား မှာ ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။ 

ပြည်သူ့အသံ လွှတ်တော်အသံ၊ ပြည်သူ့ဆန္ဒ လွှတ်တော်ဆန္ဒ၊ ပြည်သူတို့မျှော်လင့်ချက် လွှတ်တော်က ဖော်ဆောင်ရွက်ဆိုသည့် လွှတ်တော်၏ ဆောင်ပုဒ်သည် လက်တွေ့ဖြစ်ရန် လိုအပ်ကြောင်း၊ ဦးသိန်းစိန် အစိုးရနှင့် ဦးဝင်းမြင့် အစိုးရ လက်ထက်တွင် အစိုးရအသံ လွှတ်တော်အသံ၊ အစိုးရဆန္ဒ လွှတ်တော်ဆန္ဒ၊ အစိုးရ၏ မျှော်လင့် ချက် လွှတ်တော်က ဖော်ဆောင်ရွက်ဆိုသည့် ဆောင်ပုဒ်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် လာမည့် အစိုးရနှင့် လွှတ်တော် သည် ပြည်သူကို တကယ် ကိုယ်စားပြုသူများ ဖြစ်အောင် ဖော်ဆောင်သင့်ကြောင်း နိုင်ငံရေးသမားများနှင့် ပြည်သူ လူထုများက ထောက်ပြကြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၅ အထွေထွေ ‌ရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်အထိ အပိုင်း (၃) ပိုင်းခွဲ၍ ကျင်းပခဲ့ပြီး လွှတ်တော် ခေါ်ယူ၍ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဒုဥက္ကဋ္ဌများ ရွေးချယ် တင်မြှောက်ခြင်း၊ ဒုသမ္မတလောင်းများ ‌ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ထားပြီးဖြစ်သည်။

ထို့နောက် သမ္မတ ရွေးချယ်ခြင်းနှင့် ဧပြီလထဲမှာ အစိုးရသစ် ဖွဲ့စည်းခြင်းများ ဆက်လက် ဆောင်ရွက်သွားရန် ရှိနေသည်။ 

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁

မြန်မာနိုင်ငံတွင် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ မြင့်မားလာသည့်နှင့်အမျှ လက်နက်ကိုင်များ၏ တောင်းဆိုချက်များ လည်း မြင့်မားလာ၍ NCA စာချုပ်ထက် ကျော်လွန်ပြီး ဖြေရှင်းမှသာရမည်ဟု နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာညှိနှိုင်းဆောင်ရွက် ရေး အစုအဖွဲ့(PCB)၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးမြအေးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပပြီး၍ လွှတ်တော်များ ကျင်းပနေသလို ဒုသမ္မတ လောင်းများ ရွေးချယ်ခြင်း၊ သမ္မတ ရွေးချယ်ခြင်းများကို လုပ်ဆောင်နေပြီး ဧပြီလမှာ အစိုးရသစ်တစ်ရပ် ဖွဲ့စည်း ရန် ပြင်ဆင်နေကြသည်။ 

လက်ရှိ တိုင်းရင်းသားများ၏ လိုလား၊ တောင်းတချက်များက ပိုပိုပြီး ကြီးလာသောကြောင့် ယခင်လို NCA တစ်ခု တည်းဖြင့် သွား၍မရကြောင်း နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရေးအစုအဖွဲ့၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးမြအေးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “သူတို့အရင်တုန်းက ဖြေရှင်းခဲ့တဲ့ ပုံစံမျိုး၊ အတွေးအခေါ် အဟောင်း၊ ပုံစံအဟောင်းတွေနဲ့ကတော့ ဖြေရှင်း ဖို့ မလွယ်တော့ဘူး၊ မရတော့ဘူးပေါ့နော်။ အထူးသဖြင့် ကျနော်တို့ဒီ ၂၀၁၅၊ အောက်တိုဘာ ၁၅ တုန်းက လက်မှတ်ထိုးခဲ့တဲ့ NCA project တစ်ခုထဲနဲ့ သွားလို့မရဘူးလို့ ကျနော် မြင်ပါတယ်။ ဆိုတော့ အခုဟာက ဒီလက်နက်ကိုင် တိုက်ပွဲတွေကလည်း တစ်နိုင်ငံလုံးမှာ တော်တော်များများ နေရာမှာ ဖြစ်နေကြတာ။ ပြီးတော့ နောက်တစ်ခုက  တိုင်းရင်းသားတွေရဲ့ လိုလားတောင်းတချက်ကလည်း ပိုပိုပြီးတော့ ကြီးတယ်လေ။ ဆိုတော့ အရင်လိုမျိုး ကျနော်တို့ ဖြေရှင်းလို့တော့ မရဘူးလို့ ကျနော်မြင်တယ်။ အဲတော့ တကယ် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ နိုင်ငံကို ဘယ်လို ထူထောင်မလဲဆိုတဲ့ အမြင်နဲ့ပဲ ချဥ်းကပ်သင့်တယ်လို့ မြင်တယ်။ အဲဒီလို ချဥ်းကပ်တဲ့အခါမှာ ကိုယ့်မူဘောင်တစ်ခုကို အသေပေါ့ဗျာ၊ အရမ်းကြီး မဖြစ်သင့်ဘူးပေါ့နော်၊ အရမ်းကြီး တင်းတင်းကျပ်ကျပ် မထား သင့်ဘူးလို့ ကျနော် မြင်တယ်ဗျ။ အဓိက,ကတော့ဗျာ ကျနော်တို့ ပြည်ထောင်စု အားကောင်းဖို့ ဆိုလို့ရှိရင်၊ ကျနော် တို့ ဖက်ဒရယ်စစ်(စစ်) ပြည်ထောင်စုကို တည်ဆောက်ဖို့လိုမယ်။ အဲဒါမှ ကျနော်တို့ တည်ဆောက်လို့ အဆင်ပြေ မယ်။ အဲဒါကြောင့် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်‌ရေးအတွက် ဦးတည်တဲ့ ဖြေရှင်းမှုတွေနဲ့ပဲ သွားလို့ ရလိမ့်မယ်လို့ မြင်ပါတယ်။ ကျနော်တို့ မူဘောင်တစ်ခုကို အသေချဖို့တော့ ကျနော်တို့ မရဘူးလို့ ကျနော် မြင်တယ်လေ။  ဆိုလိုတာက ဥပမာ NCA ငြိမ်းချမ်းရေး ဖြစ်စဥ်ကလည်း မကောင်းဘူးလို့ မဆိုလိုပါဘူး၊ ဒါလည်း ကောင်းပါတယ်။ သို့သော် အဲဒီဟာကို လက်မခံတဲ့ လူတွေကလည်း ရှိနေတယ်လေ။ ရှိနေပြီဆိုတဲ့ အခါကြတော့ လက်မခံနိုင်တဲ့ အကြောင်းတရားသည် ကျနော်တို့ အရင်နားထောင်သင့်တယ်။ ဒါလက်မခံတဲ့ ဘက်ကလည်း ဘာကြောင့် လက်မခံတာလဲဆိုတာ ပြောပါလိမ့်မယ်။ ဆိုတော့ အဲဒီပေါ်မှာ မူတည်ပြီးတော့ မူဘောင်တစ်ခုကို ဘယ်လို ချဲ့ယူမလဲဆိုတာကို စဥ်းစားသင့်တယ်လို့ မြင်တာပါ”ဟု ပြောသည်။

AA-MNDAA-TNLA ခေါင်းဆောင်များကို တွေ့ရစဉ်

နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရေးအစုအဖွဲ့(PCB)ကို ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်(SNLD)ဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းညွန့်လွင်၊ ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ(ANP)ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသာထွန်းလှ၊ ၈၈ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်ဟောင်း ဦးမြအေး အပါအဝင် ဒီမိုကရေစီနှင့်ဖက်ဒရယ်အရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများ ပါဝင်၍ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀ ရက်က စု ဖွဲ့ခဲ့ကြသည်။

အဆိုပါ အစုအဖွဲ့သည် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုက‌ရေစီပြည်ထောင်စု ပေါ်ပေါက်ရေး၊ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီကို အာမခံသည့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပေါ်ပေါက်ရေး၊ လက်ရှိ ပဋိပက္ခများ ဖြေရှင်းရန်အတွက် ပဋိပက္ခနှင့် သက်ဆိုင်သူများ အားလုံး ပါဝင်သည့် နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲများ ပေါ်ပေါက်ရေး၊ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီကို ဖော်ဆောင်မည့် မိတ်ဖက် များနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး စသည့် အချက် ၄ ချက်ကို အဓိက အကောင်အထည်ဖော်ရန် ရည်မှန်းထားသည်။

NCA ကို တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများက အဓိက ရေးဆွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ယခုမှ NCA ထက် ကျော် လွန် တောင်းဆိုမှုများ မြင့်မားလာခြင်းက လက်ခံနိုင်စရာမရှိကြောင်း သေနင်္ဂမဟာဗျုဟာလေ့လာရေးအဖွဲ့ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ ဦးသိန်းထွန်းဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

NCA စာချုပ် လက်မှတ်ထိုးကြစဉ်

၎င်းက “NCA က အခြေခံဆိုပြီးတော့ လုပ်ခဲ့ကြတယ်။ NCA စခဲ့တာလည်း ခုနက EAO တွေဆီကပဲ အခြေခံပြီး လုပ်ခဲ့ကြတာ။ အဲဒီ EAO တွေဘက်ကပဲ တောင်းဆိုမှု မြင့်မားလာတယ်ဆိုရင်တော့ ဒါက သူတို့ကိုယ်တိုင်က ဒီ NCA နဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ ပြန်ပြီးတော့ သူတို့လိုလားချက်ကို ပြန်သုံးသပ်ဖို့ လိုအပ်တာပေါ့။ အခြေခံအချက်ကို တောင်မှ ဖြည့်ဆည်းဖို့ ခဲယဥ်းနေပြီးတော့ ပြန်လုပ်ရမယ်ဆိုရင် ခုနကပြောသလို ဒီကမ္ဘာသိ လက်မှတ်ကြီးလည်း ထိုးထားပြီးပြီ လွှတ်တော်မှာလည်း အတည်ပြုထားပြီ။ ဒါကိုထပ်ပြီးတော့ အခုချိန်မှ ပြန်ပြင်မယ်ဆိုတဲ့ဟာကတာ့ လက်တွေ့မှာတော့ သိပ်သဘာဝ မကျဘူးလို့ မြင်တယ်။ ဒီထဲမှာ ကြားအဖြေတစ်ခုတော့ ရှာနိုင်မယ်လို့တော့ မြင်တယ် လေ။ တကယ်လို့ ပြင်ဆင်မယ်ဆိုရင်တောင် ခုနကပြောတဲ့ အသိမှတ်ပြုထားတဲ့ နေရာကလူတွေ၊ ပါဝင် လက်မှတ် ထိုးထားတဲ့ လူတွေ၊ ဒီလူတွေကရော ဘယ်လိုရှိမှာလဲ၊ သူတို့ရဲ့ သဘောထားကရော ဘယ်လိုလဲ။ ပြောရရင် ပိုပြီး ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သွားရမယ့် ညှိနှိုင်းမှုမျိုးနဲ့ လုပ်ရမလို ဖြစ်နေပြီ။ အဲဒီတော့ ခုနက NCA လက်ခံထားပြီးသား လူတွေကရော ဒါကြီးကို ပြန်ပြင်ရမယ့် အချိန်မှာ သူတို့အတွက်ရော အဆင်ပြေနိုင်ပါ့မလား။ အဲတော့ မေးခွန်းတွေ က အများကြီးရှိတယ်။ အဲတော့ အကောင်းဆုံးကတော့ NCA လက်မှတ်ထိုးပြီး လိုက်နာနေတဲ့ သူတွေက လက်ရှိ NCA အတိုင်း သွားဖို့အတွက် လုံးဝမကြောက်ဘူး၊ NCA မလိုက်နာနိုင်ဘူး၊ လက်မှတ်မထိုးဘူး၊ ဒါကို ပြင်ဆင်ရမယ့် လူတွေအတွက် ဒါကိုလမ်းကြောင်းတစ်ကြောင်း အဲဒီအတိုင်းကတော့ လက်ရှိ အနေအထားနဲ့ ပိုကိုက်ပါလိမ့်မယ်” ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်ကို တိုက်ခိုက်နေသည့် AA-KIA-MNDAA- TNLA တို့သည် ဖက်ဒရယ် ထက် ကျော်လွန်၍ တောင်းဆိုမှုများ ပြုလုပ်နေပြီး တချို့က ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်း သို့မဟုတ် လွတ်လပ်သော နိုင်ငံ အဆင့်ထိ တောင်းဆိုရန် ရပ်တည်ထားကြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် NCA ထိုးထားသည့် လက်နက်ကိုင် ၁၀ ဖွဲ့ရှိသည်။ အဆိုပါ ၁၀ဖွဲ့ အနက် ကရင်အမျိုးသား အစည်း အရုံး(KNU)၊ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး(CNF)၊ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး (ABSDF) တို့က NCA ပျက်သွားပြီဟုပြောကာ မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားနေသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁

တရုတ်၊ အိန္ဒိယနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တို့ ၃ နိုင်ငံအနေဖြင့် ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ၎င်းတို့၏ အကျိုးစီးပွားများ ရှိကြသော ကြောင့် အာရက္ခတပ်တော်(AA)အပေါ် ဘယ်လိုဆက်ဆံမလဲဆိုသည်မှာ စိတ်ဝင်စားစွာဖြင့် စောင့်ကြည့်ရမည်ဟု စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် တရုတ်၏ ကျောက်ဖြူ ရေနက်စီမံကိန်း၊ အိန္ဒိယ၏ ကုလားတန်မြစ် စီမံကိန်းနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ၏ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးတို့ရှိကြပြီး ပင်လယ်ထွက်ပေါက်လည်း တည်ရှိနေသည်။

အိန္ဒိယ-တရုတ်-ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ၃ နိုင်ငံအနေဖြင့် AA အား အသိအမှတ် မပြုသည်ရှိသော် လက်ရှိ ရခိုင်ပြည်နယ်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို AA ကိုင်ထားခြင်း ဖြစ်သည့်အတွက် ဆွေးနွေးမှုများ လုပ်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း စည်းလုံး ညီညွတ်သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ မဟာမိတ်(UNA)မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးမျိုးကျော်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အများကြီးကျယ်ပြန့်တယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ကျနော်တို့ရဲ့အဓိက နယ်နိမိတ်ခြင်း ကပ်လျက်က ရှိနေတဲ့ ဟာက ဆက်စပ်နေတာက အိန္ဒိယနဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ပေါ့။ သို့သော် တစ်ဖက်မှာလည်း တကယ့် မဟာဗျူဟာ မြောက် belt and road ပေါ့နော်။ တရုတ်ရဲ့ BRI ဒီဟာကလည်း တစ်ကမ္ဘာလုံးနဲ့ လွှမ်းခြုံထားတဲ့ စီမံကိန်း။ တရုတ်ဆိုတာလည်း ကမ္ဘာမှာ အင်အားအကြီးဆုံး စူပါပါဝါထဲမှာပါတဲ့ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်နေတယ်။ သူ့ရဲ့ မဟာ ဗျူဟာမြောက် စီမံကိန်းဖြစ်တဲ့ သမုဒ္ဒရာနှစ်စင်း အိပ်မက်ဟာလည်း ကျနော်တို့ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ဖြစ်နေတယ်လေ။ ဒီဟာတွေဟာ အကုန်လုံး ဆက်စပ်နေတဲ့အတွင်းမှာ ကမ္ဘာ့ပထဝီ နိုင်ငံရေးအရလည်း ရခိုင်ပြည်ဟာ အရမ်းအရေး ပါသလို တစ်ဖက်မှာလည်း ကျနော်တို့နဲ့ အခုဆက်စပ်နေတဲ့ အိန္ဒိယရဲ့ အရှေ့ဘက်မှာရှိနေတဲ့ ကုန်းတွင်းပိတ်နေတဲ့ ပြည်နယ် ၇ ခု။ သူတို့တွေရဲ့ ပင်လယ် ထွက်ပေါက်ဟာလည်း တစ်နည်းအားဖြင့် ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနဲ့ ပင်လယ်ထွက်ပေါက်ဟာလည်း ကျနော်တို့ ရခိုင်ပြည် ဖြစ်နေတဲ့အတွင်းမှာ အများကြီး အရေးပါတယ်ပေါ့နော်။ အဲဒီတော့ ဒီဟာတွေလည်း သေချာပေါက် အခုအချိန်မှာ သူတို့ နိုင်ငံတွေအနေနဲ့ အသိအမှတ် မပြုဘူးဆိုရင် တောင်မှ အိန္ဒိယဆိုရင် သူတို့ရဲ့ ပြည်နယ်တွေက အာရက္ခတပ်တော်ကို အသိအမှတ်ပြုပြီး ပြောထားတာတွေရှိ သလို တခြားတခြား ကျနော်တို့ မမြင်နိုင်တဲ့ ဆွေးနွေးမှုတွေလည်း ရှိကြမှာပါ။ ဆွေးလည်း ဆွေးနွေးရမှာပဲ။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ အခုရခိုင်ပြည်ရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာကို ကိုင်ထားတာက အာရက္ခတပ်တော် ULA/AA ဖြစ်နေလို့ပဲ။ အဲဒီတော့ သူတို့ မပြောလို့ရှိရင် နစ်နာစရာအနေနဲ့ သူတို့ဘက်မှာလည်း အများကြီးရှိမှာပေါ့။ သူတို့ရဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေကအစ ကုန်စည်သယ်ယူ၊ ပို့ဆောင်ရေးကအစ နှစ်နိုင်ငံစီးပွားရေး၊ ဆက်သွယ်ရေးတွေ အများ ကြီး သူတို့ဘက်ကလည်း အကျိုးပျက်မှာပေါ့။ အဲဒီတော့ အဲဒါ မလိုလားရင်တော့ ဆက်ဆံရေးကတော့ လုပ်ကြ ရမှာပဲ” ဟု ပြောသည်။

အိန္ဒိယ-မြန်မာ ကုလားတန်မြစ် စီမံကိန်း လမ်းကြောင်းကို တွေ့ရစဉ်

တရုတ်သည် AA နှင့် အနီးကပ်ဆုံးနှင့် သြဇာအရှိဆုံး ဆက်ဆံရေးရှိသည့် နိုင်ငံဖြစ်ပြီး တရုတ်၏ စီမံကိန်းများကို AA ကလည်း အကာအကွယ်ပေးမည်ဟု လူသိရှင်ကြား ကတိပြုထားသကဲ့သို့ AA သည် တရုတ်နှင့် နီးစပ်သော "ဝ" အဖွဲ့ (UWSA) မှတစ်ဆင့် လက်နက်ခဲယမ်းနှင့် နည်းပညာများ ရရှိနေသည်ဟု စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ် များက သုံးသပ်ထားကြသည်။

ထို့ပြင် တရုတ်သည် AA ပါဝင်သော မြောက်ပိုင်းညီနောင်သုံးဖော်နှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်အကြား ဆွေးနွေးမှုများ (ဟိုင်ဂင်ဆွေးနွေးပွဲများ) ကို လက်ခံကျင်းပ ပေးလေ့ရှိသည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသည် ဒုက္ခသည်များ နေရပ်ပြန်ရေးကိစ္စတွင် AA သည် အဓိကကျသော အခန်းကဏ္ဍ၌ ရှိနေ သည်ဟု ယူဆထားသလို AA ကလည်း ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ မွတ်စလင်များကို "ရခိုင်နွယ်ဖွား မွတ်စလင်များ" အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကာ အတူယှဉ်တွဲ နေထိုင်ရေးကို ပြောဆိုထားသည်။

ဗဟိုအစိုးရနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အကြား တရားဝင် ကုန်သွယ်မှု လမ်းကြောင်းများ ပြတ်တောက်နေချိန်တွင် AA ထိန်းချုပ် နယ်မြေများမှတဆင့် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ပြန်လည်စတင်ရန် နှစ်ဖက်စလုံးက စိတ်ဝင်စားမှု ရှိနေကြ သည်။

ထို့ပြင် အိန္ဒိယ၏ အဓိကရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဖြစ်သော ကုလားတန်ဘက်စုံ ပို့ဆောင်ရေး စီမံကိန်းသည် AA ထိန်းချုပ်ရာ ပလက်ဝနှင့် ရခိုင်ဒေသများကို ဖြတ်သန်းသွားရမည်ဖြစ်ပြီး AA နှင့် တရုတ်၏ နီးကပ်မှုကို အိန္ဒိယက ဗျူဟာ မြောက် စိုးရိမ်မှုရှိသော်လည်း စီမံကိန်းများ ဘေးကင်းရန်အတွက် AA နှင့် မဖြစ်မနေ ထိတွေ့ဆက်ဆံရမည့် အနေအထား ဖြစ်သည်။

ထို ၃ နိုင်ငံအနက် တရုတ်နိုင်ငံသည် စီမံကိန်းများ ဆောင်ရွက်ရန် ဗဟိုအစိုးရနှင့် သဘောတူညီချက် ရရှိရန် လိုအပ်သည်ကို သိရှိသဖြင့် ၎င်းစီမံကိန်းများရှိရာ ကျောက်ဖြူဒေသကို AA အား မသိမ်းပိုက်ရန် ဟန့်တားထား ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူတစ်ဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “သုံးနိုင်ငံလုံးကတော့ သူတို့ အကျိုးစီးပွား အတွက်ပါပဲ။ သူတို့ အကျိုးစီးပွားအတွက် AA ပေါ့နော်။ ရခိုင် ဒေသမှာ အခု အများစု ထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့ AA နဲ့ပတ်သက်ပြီး ဘယ်လို ဆက်ဆံမလဲပေါ့။ သုံးဖွဲ့လုံးကတော့ သူတို့ အကျိုးစီးပွား ဥပမာ အဲဒီဒေသမှာ ကျနော်တို့ အိန္ဒိယကဆိုရင် ကုလားတန်မြစ် စီမံကိန်းဆိုပြီးတော့ မြစ်ကြောင်း တစ်လျှောက်ကို ဆန်တက်ပြီးတဲ့ အခါကြတော့ အရှေ့မြောက်ဒေသအထိ လမ်းပေါက်အောင်ပေါ့။ သူ့ရဲ့ ထောက်ပံ့‌ ရေးလမ်းကြောင်းပေါ့။ ကုန်စည်ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေး အဆင်ပြေအောင်အတွက် သူကြိုးစားနေတာရှိတယ်။ အရင်အစိုးရတွေ လက်ထက်မှာတော့ မြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက် သူတို့လုပ်နေတဲ့ လုပ်ရပ်တွေက AA ကနေပြီး တော့ ဖမ်းဆီးတာတွေ၊ နှောင့်ယှက်တာတွေ ဖြစ်တဲ့အတွက် မအောင်မြင်ဘူးပေါ့။ အခုတော့ ဘယ်အခြေအနေ ပေါက်နေသလဲတော့ မသိဘူး။ ဆိုတော့ အဲဒီလို ဟာမျိုးတွေကို အနှောင့်အယှက် ကင်းကင်းနဲ့ လုပ်ချင်တယ်ဆိုရင် AA နဲ့ သူတို့ ဆက်ဆံရေးက အဆင်ပြေမှဖြစ်မှာ။ ဒါသူ့ အကျိုးစီးပွား အတွက်ပေါ့နော်။ တရုတ်ကတော့ ထုံးစံ အတိုင်းပေါ့။ တရုတ်က သူ့ရဲ့ မဟာဗျူဟာ ရည်မှန်းချက်က အကြီးကြီးပေါ့။ အကြီးကြီးဆိုတာ အဲဒီမှာ ကျောက်ဖြူ ရေနက် ဆိပ်ကမ်းတို့ ဘာတို့ရှိတယ်။ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ ထွက်ပေါက် အဝကို ရခိုင်ကနေ ထွက်ရတာဆိုတော့ ရခိုင်မှာရှိတဲ့ AA နဲ့ သူက ဆက်ဆံရေး ကောင်းအောင် အစကတည်းက ကြိုးစားထားတာ။ ကြိုးစားထားတော့ တစ်ဖက်က ကြတော့လည်း အဲဒီလို စီမံကိန်းကြီးတွေကို ဆောင်ရွက်ဖို့၊ သဘောတူချက် ရဖို့ဆိုတာကလည်း ဗဟိုအစိုးရနဲ့ သဘောတူဖို့ လိုတယ်ဆိုတာသိတော့ ဗဟိုအစိုးရ ရုံးစိုက်ဖို့၊ ဆက်ဆံ ဆောင်ရွက်ဖို့အတွက် ကျောက်ဖြူတို့ အဲဒါတွေလည်း AA သိမ်းတာ သဘောမတူဘူးပေါ့။ မသိမ်းနဲ့ဆိုတာမျိုး သူက ဟန့်တား ထားတာ ပေါ့” ဟု ပြောသည်။

AA ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်ကို တွေ့ရစဉ် 

ဗဟိုအစိုးရနှင့် ဆက်သွယ် ဆွေးနွေး ဆောင်ရွက်မှုများသည် စာရွက်ပေါ်၌သာ သဘောတူခြင်းမျိုးဖြစ်ပြီး မြေပြင် တွင်မူ ၎င်းတို့ ၃ နိုင်ငံလုံး၏ အကျိုးစီးပွားများ အဆင်ပြေစေရန် AA နှင့် ဆက်ဆံရေးကို တည်ဆောက်ရမည်ဖြစ် ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူတစ်ဦးက ဆက်ပြောသည်။

၎င်းက “ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကကြတော့လည်း နယ်စပ် ကုန်သွယ်ရေးပေါ့။ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ဘာညာအတွက် လမ်းပွင့်နေဖို့ အတွက်လိုတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ အခု ဘင်္ဂါလီ နေရပ်ရှောင် ရိုဟင်ဂျာခေါ်တဲ့ ဘင်္ဂါလီတွေပေါ့။ ဘင်္ဂါလီအရေး ကိစ္စတွေ ဘာတွေနဲ့ အဆင်ပြေအောင် ဆောင်ရွက်ဖို့ဆိုရင် နောင်မှာ အဲဒီမှာ တကယ်တမ်း အုပ်ချုပ် နေတဲ့ AA နဲ့ အဆင်ပြေဖို့ လိုတယ်။ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ မြန်မာအစိုးရနဲ့ ဆက်သွယ် ဆွေးနွေး ဆောင်ရွက်တာက တော့ စာရွက်အပေါ်မှာ သဘောတူတာ လောက်ပဲရမှာ။ လက်တွေ့ မြေပြင်မှာက မလွယ်ဘူးလေ။ လက်တွေ့ မြေပြင် အဲဒီဒေသကို စိုးမိုးနေတာက AA ဖြစ်နေတော့ ဒါကြောင့်မို့လို့ အဲဒီ ၃ နိုင်ငံလုံးကတော့ သူတို့အကျိုးစီးပွား အတွက် အဆင်ပြေအောင်ပဲ AA နဲ့ ဆက်ဆံရေးကို လုပ်ကြလိမ့်မယ်လို့ ယူဆရတာပေါ့” ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ကျောက်ဖြူ၊ စစ်တွေနှင့် မာန်အောင်မြို့နယ်တို့မှအပ ပလက်ဝ အပါအဝင် ကျန် မြို့နယ်များကို AA မှ သိမ်းပိုက်ရရှိထားသည်။

လက်ရှိတွင် AA သည် ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း တစ်ဖွဲ့တည်း လှုပ်ရှားသကဲ့သို့ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၌ ညီနောင်မဟာမိတ် ၃ အဖွဲ့ဖြစ်လည်း လှုပ်ရှားသည်။

ထို့ပြင် ကချင်၊ ချင်း လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် ပူးတွဲစစ်ရေး လှုပ်ရှားလျက်ရှိသကဲ့သို့ နွေဦးတော်လှန်ရေး အင်အားစုများဖြင့်လည်း စစ်ရေးကို ဖြန့်ကျက်လှုပ်ရှားလျက်ရှိသည်။